Οι ελιές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της μεσογειακής διατροφής και βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι εκατομμυρίων ανθρώπων, είτε ως συνοδευτικό είτε μέσα σε σαλάτες, πίτσες, ζυμαρικά και άλλα πιάτα. Είναι όμως πραγματικά τόσο ωφέλιμες όσο φανταζόμαστε και, κυρίως, πόσες μπορούμε να τρώμε την ημέρα χωρίς να το παρακάνουμε; Οι ελιές περιέχουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά, μεταξύ των οποίων μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, πολυφαινόλες και βιταμίνη Ε. Ωστόσο, υπάρχει ένα βασικό σημείο που χρειάζεται προσοχή: οι περισσότερες ελιές του εμπορίου είναι διατηρημένες σε άλμη και μπορεί να περιέχουν αρκετά μεγάλες ποσότητες αλατιού.
Τα καλά λιπαρά των ελιών
Οι στραγγισμένες επιτραπέζιες ελιές αποτελούνται, ανάλογα με την ποικιλία, κατά περίπου 80% από νερό και 14% από λιπαρά. Σημαντικό μέρος αυτών των λιπαρών είναι το ελαϊκό οξύ, ένα μονοακόρεστο λιπαρό οξύ της οικογένειας των Ω-9. Τα ακόρεστα λιπαρά συνδέονται με ευνοϊκές επιδράσεις στον οργανισμό και, μάλιστα, το ελαϊκό οξύ μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και στη μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλύφθηκε καρκίνος που μεταδίδεται από ψάρι σε ψάρι – Είναι μεταδοτικός στους ανθρώπους; (βίντεο)
Οι ελιές περιέχουν παράλληλα πολυφαινόλες, όπως η ελευρωπαΐνη, η ελαιοκανθάλη και η υδροξυτυροσόλη. Πρόκειται για φυτικές ενώσεις που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την πικρή και έντονη γεύση της ελιάς. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες μπορεί να έχουν θετική επίδραση στη χοληστερόλη, την αρτηριακή πίεση και τη λειτουργία των αγγείων.
Επιπλέον, οι πολυφαινόλες έχουν αντιοξειδωτική δράση. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), πάντως, έχει επισημάνει ότι για πολλές επιμέρους ουσίες τα δεδομένα δεν είναι επαρκή ώστε να τεκμηριωθούν συγκεκριμένοι ισχυρισμοί υγείας. Ένας από τους επιτρεπόμενους ισχυρισμούς αφορά τις πολυφαινόλες του ελαιολάδου και την προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες.
Και οι βιταμίνες έχουν τον ρόλο τους
Οι ελιές παρέχουν επίσης βιταμίνη Ε, η οποία είναι η σημαντικότερη βιταμίνη που αναφέρεται για τις επιτραπέζιες ελιές. Η βιταμίνη Ε συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων και άλλων συστατικών του οργανισμού από οξειδωτικές βλάβες. Με άλλα λόγια, οι ελιές μπορούν πράγματι να αποτελέσουν μια θρεπτική επιλογή στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερες τρώμε τόσο μεγαλύτερο είναι το όφελος.
Πόσες ελιές μπορούμε να τρώμε την ημέρα με ασφάλεια;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο πρακτικό ερώτημα. Μελέτη σχετικά με τη μεσογειακή διατροφή, προτείνει μια μέτρια ποσότητα ελιών, με μια χούφτα να θεωρείται μια καλή επιλογή για ενδιάμεσο σνακ. Μια χούφτα αντιστοιχεί περίπου σε 6 έως 10 ελιές ή 25 έως 50 γραμμάρια. Η ποσότητα αυτή δεν αποτελεί «υποχρεωτική ημερήσια δόση», αλλά έναν πρακτικό οδηγό για μέτρια κατανάλωση. Η πραγματική ποσότητα που ταιριάζει σε κάθε άνθρωπο εξαρτάται και από το υπόλοιπο διαιτολόγιο, ιδιαίτερα από το πόσο αλάτι καταναλώνεται συνολικά μέσα στην ημέρα.
Το μεγάλο μειονέκτημα είναι το αλάτι
Οι ελιές μπορεί να είναι πλούσιες σε καλά λιπαρά και φυτικές ενώσεις, όμως οι ελιές σε άλμη μπορούν να προσθέσουν σημαντική ποσότητα αλατιού στη διατροφή. Σε έρευνα του Χημικού και Κτηνιατρικού Ερευνητικού Γραφείου της Στουτγάρδης (CVUA Stuttgart), στην οποία εξετάστηκαν 41 δείγματα ελιών, στις περισσότερες περιπτώσεις η περιεκτικότητα σε αλάτι κυμαινόταν μεταξύ 3 και 6 γραμμαρίων ανά 100 γραμμάρια. Το 22% των δειγμάτων περιείχε 6 έως 9 γραμμάρια αλατιού ανά 100 γραμμάρια, ενώ στο 17% η περιεκτικότητα ήταν 1 έως 3 γραμμάρια. Σε 5% των δειγμάτων ξεπερνούσε τα 9 γραμμάρια ανά 100 γραμμάρια, με την υψηλότερη τιμή να φτάνει τα 13,5 γραμμάρια αλατιού ανά 100 γραμμάρια, σε μαύρες ελιές.
Για να γίνει αντιληπτή η σημασία αυτών των αριθμών, η γερμανική DGE συστήνει έως 6 γραμμάρια αλατιού την ημέρα, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει έως 5 γραμμάρια ημερησίως. Στα δείγματα με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε αλάτι, μάλιστα, μια ποσότητα 50 γραμμαρίων ελιών αρκούσε για να ξεπεραστεί η συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα αλατιού. Γι’ αυτό, όσοι καταναλώνουν ελιές καθημερινά είναι καλό να κοιτούν την ετικέτα και να προτιμούν προϊόντα με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αλάτι. Επιπλέον, το ξέπλυμα των ελιών κάτω από τρεχούμενο νερό, αφού στραγγιστούν, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του αλατιού που τελικά καταναλώνεται.
Πράσινες ή μαύρες ελιές;
Υπάρχει και μια ακόμη λεπτομέρεια που αξίζει να γνωρίζουν οι καταναλωτές. Οι φυσικά μαύρες ελιές είναι ώριμες ελιές, ενώ οι πράσινες είναι άγουρες. Ωστόσο, ορισμένες ελιές που πωλούνται ως μαύρες έχουν στην πραγματικότητα ξεκινήσει ως πράσινες και έχουν υποστεί τεχνητό μαύρισμα. Στην ετικέτα, η παρουσία των πρόσθετων E579 (γλυκονικό σίδηρο) ή E585 (γαλακτικό σίδηρο) αποτελεί ένδειξη ότι πρόκειται για πράσινες ελιές που έχουν μαυριστεί κατά την επεξεργασία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και για το ακρυλαμίδιο. Σε παλαιότερη έρευνα του CVUA Stuttgart, σε 31 δείγματα μαυρισμένων ελιών εντοπίστηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις επίπεδα άνω των 1.000 μg/kg, ενώ ο μέσος όρος ήταν περίπου 300 μg/kg. Αντίθετα, στις πράσινες και φυσικά ώριμες μαύρες ελιές εντοπίστηκαν το πολύ ίχνη. Η EFSA αναφέρει ότι για το ακρυλαμίδιο δεν μπορεί να καθοριστεί ανεκτή ημερήσια πρόσληψη, καθώς πρόκειται για ουσία με γονιδιοτοξικές και καρκινογόνες ιδιότητες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Συναγερμός για 33 τόνους κατεψυγμένων τροφίμων με πλαστές ετικέτες – Είχαν διανεμηθεί σε εκατοντάδες σημεία λιανικής
- Ανακλήθηκαν σχεδόν 4 τόνοι παγωτό, 11.748 ατομικές συσκευασίες και 313 μεγάλα δοχεία
- Από 62,5 στα 40 γραμμάρια! Η ξεχασμένη Mars που αποκάλυψε πόσο έχουν συρρικνωθεί πλέον οι σοκολάτες – H απάντηση της εταιρείας (συγκριτικό βίντεο)
- Δημοφιλή ηχεία παίρνουν φωτιά και εκτοξεύουν θερμά θραύσματα – Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές στην Ελλάδα
- Γιατί η ανθυγιεινή διατροφή κάνει τα μικροπλαστικά ακόμη πιο επιβαρυντικά για το συκώτι; Έρευνα
- Μακαρόνια: Το ανεπίτρεπτο λάθος που κάνουμε στην Ελλάδα όταν τα βράζουμε, σύμφωνα με τους Ιταλούς σεφ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
