Σοβαρή αλλεργική αντίδραση παρουσίασε ένα 6χρονο παιδί στη Σητεία μετά την κατανάλωση κρέπας, παρότι, σύμφωνα με την οικογένειά του, είχε προηγηθεί ερώτηση προς το προσωπικό του καταστήματος και διαβεβαίωση ότι το τρόφιμο δεν περιείχε ξηρούς καρπούς. Το περιστατικό σημειώθηκε ενώ η οικογένεια βρισκόταν για διακοπές στην περιοχή. Το παιδί έχει γνωστή αλλεργία στους ξηρούς καρπούς και οι γονείς του, πριν του δώσουν την κρέπα, ρώτησαν εάν περιείχε ξηρούς καρπούς ή ίχνη τους. Όπως ανέφερε ο πατέρας στη Νέα Κρήτη, επειδή θεώρησε ότι ο εργαζόμενος δεν ήταν βέβαιος για την απάντηση, του ζήτησε να διασταυρώσει την πληροφορία. Στη συνέχεια, σύμφωνα πάντα με την καταγγελία, η οικογένεια ενημερώθηκε ότι η κρέπα δεν περιείχε ξηρούς καρπούς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψάρια στο αλουμινόχαρτο: Τι έδειξαν 7 επιστημονικές μελέτες για τη μεταφορά αλουμινίου και τις επιπτώσεις στην υγεία
Λίγο μετά την κατανάλωσή της, το παιδί παρουσίασε έντονο πρήξιμο και αλλοίωση στο πρόσωπο. Οι γονείς του το μετέφεραν στο Νοσοκομείο Σητείας, όπου του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και η κατάσταση αντιμετωπίστηκε εγκαίρως. Ο πατέρας επέστρεψε στο κατάστημα προκειμένου να πληροφορηθεί ποια ακριβώς συστατικά είχαν χρησιμοποιηθεί και να μεταφέρει τα στοιχεία στη γιατρό. Όπως καταγγέλλει, στην πίσω πλευρά συσκευασίας προϊόντος που είχε χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή της κρέπας υπήρχε αναφορά σε αμύγδαλα. Ο ίδιος ενημέρωσε τις αρμόδιες Αρχές για το συμβάν.
Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις μετά από κατανάλωση τροφίμων
Περιστατικά στα οποία καταναλωτές με γνωστή αλλεργία εκτέθηκαν σε αλλεργιογόνα μέσω γευμάτων ή ροφημάτων έχουν καταγραφεί επανειλημμένα και εκτός Ελλάδας, με ορισμένες υποθέσεις να έχουν θανατηφόρα κατάληξη. Στο Λονδίνο, η 13χρονη Mia Shay St Hilaire, η οποία είχε αλλεργία στους ξηρούς καρπούς, πέθανε τον Αύγουστο του 2023 μετά την κατανάλωση milkshake σε καφετέρια. Τον Ιανουάριο του 2025, ρόφημα είχε επιμολυνθεί με αμύγδαλα και φουντούκια που είχαν παραμείνει στο μπλέντερ από προηγούμενη παραγγελία. Η υπόθεση οδήγησε σε δίωξη του επιχειρηματία και κατέγραψε έναν από τους σοβαρότερους κινδύνους στην παρασκευή τροφίμων για αλλεργικούς πελάτες: τη μεταφορά αλλεργιογόνου από προηγούμενη χρήση του ίδιου εξοπλισμού.
Στις ΗΠΑ, τον Ιούλιο του 2025, αλλεργική αντίδραση καταναλωτή συνδέθηκε με παγωτό και ακολούθησε μεγάλη ανάκληση προϊόντων. Το ζήτημα αφορούσε το γάλα και τον τρόπο με τον οποίο δηλωνόταν στην επισήμανση: στον κατάλογο των συστατικών χρησιμοποιούνταν ο όρος «cream» χωρίς να δηλώνεται ρητά το «milk» ως αλλεργιογόνο. Στη Βρετανία έχουν επίσης καταγραφεί σοβαρά και θανατηφόρα περιστατικά που οδήγησαν σε αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η πληροφόρηση για τα αλλεργιογόνα. Η υπόθεση της 15χρονης Natasha Ednan-Laperouse, η οποία πέθανε το 2016 έπειτα από σοβαρή αλλεργική αντίδραση μετά την κατανάλωση μπαγκέτας που περιείχε σουσάμι, συνδέθηκε με τη μεταγενέστερη θέσπιση αυστηρότερων απαιτήσεων επισήμανσης για τρόφιμα που συσκευάζονται στον ίδιο χώρο όπου πωλούνται. Η βρετανική νομοθετική αλλαγή που έγινε γνωστή ως «Natasha’s Law» τέθηκε σε ισχύ το 2021 και απαιτεί από τα συγκεκριμένα προσυσκευασμένα για άμεση πώληση τρόφιμα να φέρουν πλήρη κατάλογο συστατικών με επισήμανση των αλλεργιογόνων.
Μία ακόμη θανατηφόρα βρετανική υπόθεση αφορούσε τη 18χρονη Megan Lee, η οποία είχε αλλεργία στα αράπικα φιστίκια και πέθανε μετά από γεύμα takeaway που περιείχε πρωτεΐνες αράπικου φιστικιού. Η υπόθεση απασχόλησε τις δικαστικές αρχές και συνδέθηκε με σοβαρές αστοχίες στη διαχείριση και την πληροφόρηση για τα αλλεργιογόνα στην επιχείρηση εστίασης.
Οι ανακλήσεις τροφίμων λόγω αδήλωτων αλλεργιογόνων καταγράφονται σε σταθερή βάση από τις αρμόδιες αρχές ασφάλειας τροφίμων διεθνώς και αφορούν πολλές διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων. Οι αιτίες περιλαμβάνουν λανθασμένες ετικέτες ή συσκευασίες, αλλαγές συνταγών που δεν μεταφέρονται στην επισήμανση, μη δηλωμένα συστατικά και παρουσία αλλεργιογόνων από επιμόλυνση ή αστοχίες στην παραγωγική διαδικασία. Σε τέτοιες περιπτώσεις ένα προϊόν που μπορεί να είναι ασφαλές για τον γενικό πληθυσμό μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό κίνδυνο για τον αλλεργικό καταναλωτή που βασίζεται στις πληροφορίες της συσκευασίας για να αποφασίσει αν θα το καταναλώσει.
Το 74% των τροφικών αλλεργικών αντιδράσεων αφορά μη προσυσκευασμένα τρόφιμα
Τα δεδομένα για την εστίαση δείχνουν ότι μεγάλο μέρος του κινδύνου βρίσκεται στα τρόφιμα που παρασκευάζονται και καταναλώνονται εκτός σπιτιού. Ανασκόπηση Ελλήνων επιστημόνων, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nutrients, συγκέντρωσε τα διαθέσιμα στοιχεία για τη διαχείριση των τροφικών αλλεργιών στους χώρους εστίασης. Η ανασκόπηση, η οποία αναφέρει ότι περίπου το 74% όλων των τροφικών αλλεργικών αντιδράσεων αφορά μη προσυσκευασμένα τρόφιμα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 59% των νοσηλειών λόγω αναφυλακτικών επεισοδίων που σχετίζονται με τρόφιμα συμβαίνει σε χώρους εστίασης, ενώ στα δεδομένα που παρατίθενται στην ανασκόπηση μόνο το 7% των αναφυλακτικών αντιδράσεων συμβαίνει στο σπίτι. Από τη βιβλιογραφία εντοπίστηκαν τρεις κύριες κατηγορίες προβλημάτων: κρυφά αλλεργιογόνα, διασταυρούμενη επαφή κατά την προετοιμασία των τροφίμων και ανεπαρκής επικοινωνία μεταξύ εργαζομένων και αλλεργικών καταναλωτών.
Οι παρεμβάσεις που εξετάστηκαν περιλαμβάνουν εκπαίδευση του προσωπικού, καλύτερες πρακτικές πληροφόρησης για τα αλλεργιογόνα, ψηφιακές εφαρμογές και τεχνολογίες ταχείας ανίχνευσης. Η ανασκόπηση καταγράφει παράλληλα ασυνέπειες στην εφαρμογή και έλλειψη συστηματικής επικύρωσης ορισμένων από τις διαθέσιμες προσεγγίσεις. Η διαχείριση των αλλεργιογόνων στην εστίαση συνδέεται έτσι με ολόκληρη τη διαδρομή της πληροφορίας, από τις πρώτες ύλες και την κουζίνα έως τον εργαζόμενο που δέχεται την παραγγελία και τον καταναλωτή που ζητά να γνωρίζει τι περιέχει το γεύμα του.
Μόνο το 16% των 1.000 εστιατορίων παρείχε δηλώσεις αλλεργιογόνων στα online μενού
Η ενημέρωση πριν ακόμη ο καταναλωτής φτάσει στο εστιατόριο εξετάστηκε σε άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Journal of Food Protection. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τα ηλεκτρονικά μενού 1.000 εστιατορίων την περίοδο 2023-2024, αναζητώντας δηλώσεις και σύμβολα που πληροφορούσαν τους πελάτες για την παρουσία αλλεργιογόνων.Μόνο 159 από τα 1.000 εστιατόρια, ποσοστό 16%, περιλάμβαναν δηλώσεις αλλεργιογόνων στα ηλεκτρονικά μενού τους. Ακόμη χαμηλότερη ήταν η χρήση συμβόλων: μόλις 100 επιχειρήσεις, δηλαδή το 10% του δείγματος, χρησιμοποιούσαν σύμβολα αλλεργιογόνων.
Η ανάλυση έδειξε ότι τα vegan και χορτοφαγικά εστιατόρια είχαν τη μεγαλύτερη πιθανότητα να διαθέτουν τουλάχιστον ένα σύμβολο αλλεργιογόνου, ενώ τα εστιατόρια νοτιοανατολικής ασιατικής κουζίνας εμφάνιζαν τη μεγαλύτερη πιθανότητα ύπαρξης δήλωσης αλλεργιογόνων. Περισσότερες γνωστοποιήσεις καταγράφηκαν επίσης στα ακριβότερα εστιατόρια και στις επιχειρήσεις που ανήκαν σε αλυσίδες.
83 νομοθετικά κείμενα και μεγάλες διαφορές στην προστασία των αλλεργικών καταναλωτών
Διεθνής μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Food Policy εξέτασε τη νομοθετική αντιμετώπιση των αλλεργιογόνων στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, σε μια αγορά που περιλαμβάνει εστιατόρια, καφετέριες, αρτοποιεία, καντίνες, υπηρεσίες delivery και άλλες επιχειρήσεις μαζικής εστίασης. Οι ερευνητές χαρτογράφησαν 83 νόμους, κανονισμούς και επίσημα έγγραφα από διαφορετικές χώρες και περιοχές. Η εκπαίδευση του προσωπικού ήταν η συχνότερη νομοθετική απαίτηση, αλλά εμφανιζόταν σε λιγότερα από τα μισά κείμενα που εξετάστηκαν. Από τα 83 έγγραφα, τα 39 περιλάμβαναν υποχρεώσεις κατάρτισης εργαζομένων ή υπευθύνων σχετικά με την αναγνώριση αλλεργιογόνων, την αποφυγή επιμολύνσεων και τη διαχείριση αλλεργικών περιστατικών. Σε 34 κείμενα υπήρχαν απαιτήσεις για παροχή πληροφοριών σχετικά με αλλεργιογόνα μέσω μενού, πινακίδων, ηλεκτρονικών συστημάτων ή προσωπικού.
Πολύ μικρότερος ήταν ο αριθμός των ρυθμίσεων που κάλυπταν την επικοινωνία πριν από την παραγγελία και την αντιμετώπιση ενός σοβαρού συμβάντος. Μόνο επτά από τα 83 κείμενα απαιτούσαν από τις επιχειρήσεις να ενθαρρύνουν τους πελάτες να δηλώνουν τις αλλεργίες τους πριν παραγγείλουν, ενώ μόλις τέσσερα περιλάμβαναν απαιτήσεις για σχέδια αντιμετώπισης αναφυλαξίας.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κανονισμός 1169/2011 απαιτεί την παροχή πληροφοριών για αλλεργιογόνα και στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, αφήνοντας στα κράτη-μέλη περιθώριο να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται αυτή η ενημέρωση. Η μελέτη καταγράφει διαφορετικές πρακτικές μεταξύ χωρών, από υποχρεωτική γραπτή πληροφόρηση έως συστήματα που επιτρέπουν συνδυασμό γραπτής και προφορικής ενημέρωσης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι περισσότερες νομοθετικές πρωτοβουλίες προέρχονται από χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ σε πολλές χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος οι ειδικές ρυθμίσεις για την προστασία ανθρώπων με τροφικές αλλεργίες παραμένουν περιορισμένες ή απουσιάζουν. Περίπου 220 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με τροφικές αλλεργίες και η αποφυγή του τροφίμου που προκαλεί την αντίδραση παραμένει κεντρικό στοιχείο πρόληψης της έκθεσης, γεγονός που καθιστά την ακριβή γνώση των συστατικών ιδιαίτερα κρίσιμη όταν το γεύμα παρασκευάζεται από τρίτους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλύφθηκε καρκίνος που μεταδίδεται από ψάρι σε ψάρι – Είναι μεταδοτικός στους ανθρώπους; (βίντεο)
- Συναγερμός για 33 τόνους κατεψυγμένων τροφίμων με πλαστές ετικέτες – Είχαν διανεμηθεί σε εκατοντάδες σημεία λιανικής
- Από 62,5 στα 40 γραμμάρια! Η ξεχασμένη Mars που αποκάλυψε πόσο έχουν συρρικνωθεί πλέον οι σοκολάτες – H απάντηση της εταιρείας (συγκριτικό βίντεο)
- Γιατί η ανθυγιεινή διατροφή κάνει τα μικροπλαστικά ακόμη πιο επιβαρυντικά για το συκώτι; Έρευνα
- Ανακλήθηκαν σχεδόν 4 τόνοι παγωτό, 11.748 ατομικές συσκευασίες και 313 μεγάλα δοχεία
- Πόσες ελιές την ημέρα μπορούμε να τρώμε; Οι ποσότητες που θεωρούνται ιδανικές και τι πρέπει να προσέχουμε
- Δημοφιλή ηχεία παίρνουν φωτιά και εκτοξεύουν θερμά θραύσματα – Τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές στην Ελλάδα
- Μακαρόνια: Το ανεπίτρεπτο λάθος που κάνουμε στην Ελλάδα όταν τα βράζουμε, σύμφωνα με τους Ιταλούς σεφ
