Μελέτη σε 65 χώρες και 280.000 ανθρώπους αποδεικνύει ότι η διατροφή εκτός σπιτιού συνδέεται με αυξημένο σωματικό βάρος ανεξαρτήτως εισοδηματικού επιπέδου χώρας
Το φαγητό εκτός σπιτιού έχει μετατραπεί σε παγκόσμιο φαινόμενο με άμεσες συνέπειες στη δημόσια υγεία. Νέα έρευνα που παρουσιάστηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Παχυσαρκίας (ECO 2026) στην Κωνσταντινούπολη, διεξαγόμενη από ερευνητές των Πανεπιστημίων Göttingen και Heidelberg της Γερμανίας, χρησιμοποίησε αντιπροσωπευτικά εθνικά δεδομένα υγείας από 65 χώρες και 280.265 ενήλικες για να χαρτογραφήσει τη σχέση μεταξύ διατροφής εκτός σπιτιού και παχυσαρκίας σε κλίμακα που δεν έχει προηγούμενο στη βιβλιογραφία. Το βασικό εύρημα είναι πως το φαγητό εκτός σπιτιού συνδέεται με αυξημένο σωματικό βάρος, ανεξαρτήτως του πού ζει κανείς. Παγκοσμίως, το 47% των ερωτηθέντων κατανάλωναν τουλάχιστον ένα γεύμα εκτός σπιτιού κάθε εβδομάδα. Η εικόνα ωστόσο διαφέρει δραματικά ανά περιοχή. Στην Αμερική, το 81% των ενηλίκων τρώνε εκτός σπιτιού τουλάχιστον μία φορά εβδομαδιαίως, με τους Αμερικανούς να αναφέρουν κατά μέσο όρο τέσσερα γεύματα εκτός εβδομαδιαίως. Στην Κεντρική Ευρώπη το ποσοστό φτάνει το 36%, ενώ στη Νοτιοανατολική Ασία μόλις το 26%. Στο Τιμόρ-Λεστέ, μόλις το 12% των ενηλίκων τρώνε εκτός σπιτιού, με μέσο όρο τρία γεύματα εβδομαδιαίως. Συνολικά, οι ενήλικες σε χώρες υψηλού εισοδήματος καταναλώνουν κατά μέσο όρο 3,66 γεύματα εκτός εβδομαδιαίως, έναντι 1,06 σε χώρες χαμηλού εισοδήματος.
Η συσχέτιση με την παχυσαρκία εντοπίστηκε σε όλες τις εισοδηματικές κατηγορίες χωρών. Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, οι ενήλικες που ζουν με παχυσαρκία είχαν 39% υψηλότερη συχνότητα κατανάλωσης γευμάτων εκτός σπιτιού σε σχέση με εκείνους με φυσιολογικό βάρος, ενώ όσοι είχαν υπερβολικό βάρος εμφάνισαν 28% υψηλότερα επίπεδα. Σε χώρες κατώτερου-μεσαίου εισοδήματος, η διαφορά ήταν 20% μεταξύ παχύσαρκων και φυσιολογικού βάρους. Η διατροφή εκτός σπιτιού ήταν πιο συχνή σε άνδρες, σε νεότερους, σε άγαμους, σε εργαζόμενους και σε άτομα ανώτερης εκπαίδευσης.
Ο ερευνητής Mubarak Sulola από το Πανεπιστήμιο Heidelberg επισήμανε ότι στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, η διατροφή εκτός σπιτιού αποτελεί ακόμα δείκτη οικονομικής άνεσης, και τα εξωτερικά γεύματα συνδέονται με την αυξανόμενη διαθεσιμότητα μεγάλων μερίδων ενεργειακά πυκνών τροφίμων που χαρακτηρίζει τη διατροφική μετάβαση αυτών των χωρών. Στις χώρες υψηλού εισοδήματος αντίθετα, η διατροφή εκτός σπιτιού έχει γίνει κανόνας και όχι προνόμιο. Ο καθηγητής Sebastian Vollmer από το Πανεπιστήμιο Göttingen τόνισε ότι καθώς η τάση συνεχίζει να αυξάνεται παγκοσμίως, οι παρεμβάσεις δημόσιας υγείας πρέπει να στοχεύουν τον κλάδο τροφίμων εκτός σπιτιού ως κρίσιμο μοχλό για την πρόληψη της παχυσαρκίας. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν περιορισμούς στη μελέτη, καθώς η διατμηματική σχεδίαση δεν επιτρέπει την εξαγωγή αιτιακών σχέσεων, και τα διατροφικά δεδομένα βασίστηκαν σε αυτοαναφορά και καταμέτρηση γευμάτων χωρίς ανάλυση διατροφικής σύνθεσης.
