Έξαρση οξείας διαρροϊκής νόσου στη Santa Catarina με εκτεταμένα προβλήματα ποιότητας υδάτων κολύμβησης στα οποία εντοπίστηκε μικροβιακή ρύπανση κοπρανώδους προέλευσης
Έξαρση οξείας γαστρεντερίτιδας καταγράφεται στις αρχές του 2026 στις παράκτιες περιοχές της νότιας Βραζιλίας, με επίκεντρο το ομόσπονδο κράτος της Santa Catarina, σε μια περίοδο που συμπίπτει με την κορύφωση της θερινής τουριστικής περιόδου. Σύμφωνα με δεδομένα επιδημιολογικής επιτήρησης του βραζιλιάνικου Υπουργείου Υγείας, καταγράφηκαν 10.649 περιστατικά οξείας διαρροϊκής νόσου μέσα στις πρώτες δεκαπέντε ημέρες του Ιανουαρίου 2026. Αν και παρόμοιες αυξήσεις έχουν παρατηρηθεί και σε προηγούμενα καλοκαίρια, η ταχύτητα συσσώρευσης των κρουσμάτων και η γεωγραφική τους συγκέντρωση σε τουριστικούς δήμους δημιουργούν αυξημένη ανησυχία.
Οι περιοχές που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση είναι παράκτιοι δήμοι με έντονη τουριστική κίνηση, όπως η Florianópolis, το Balneário Camboriú, η Bombas και η Bombinhas. Η επιδημιολογική εικόνα δείχνει ότι τα περιστατικά δεν κατανέμονται ομοιόμορφα σε όλο το παράκτιο μέτωπο, αλλά συνδέονται με συγκεκριμένα σημεία αυξημένου περιβαλλοντικού κινδύνου.
Η περιβαλλοντική παρακολούθηση των υδάτων κολύμβησης αποκαλύπτει ότι η ρύπανση εντοπίζεται κυρίως κοντά σε εκβολές ποταμών, αγωγούς όμβριων υδάτων, λιμνοθάλασσες και περιοχές με υψηλή πίεση στο αποχετευτικό δίκτυο. Τα δεδομένα του Περιβαλλοντικού Ινστιτούτου της Santa Catarina δείχνουν ότι το 67,2% των παρακολουθούμενων παραλιών δεν πληρούσε τα συνιστώμενα υγειονομικά όρια κατά την τελευταία αξιολόγηση. Από τα 260 σημεία δειγματοληψίας, τα 89 χαρακτηρίστηκαν ακατάλληλα για κολύμβηση λόγω αυξημένων συγκεντρώσεων Escherichia coli, δείκτη πρόσφατης κοπρανώδους ρύπανσης.
Η χρονική σύμπτωση της έξαρσης με υψηλές θερμοκρασίες, έντονες βροχοπτώσεις και μαζική εισροή τουριστών δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τη διασπορά εντερικών παθογόνων. Η έντονη βροχόπτωση αυξάνει τις υπερχειλίσεις αποχετευτικών συστημάτων και τη μεταφορά ρυπαντών προς τις παράκτιες ζώνες, ενώ η αυξημένη πληθυσμιακή πυκνότητα επιβαρύνει περαιτέρω τις υφιστάμενες υποδομές.
Οι περιβαλλοντικές αναλύσεις κατέγραψαν πολλαπλά τοπικά σημεία με αυξημένα επίπεδα E. coli, ένδειξη ότι οι λουόμενοι ενδέχεται να εκτεθούν όχι μόνο σε βακτήρια αλλά και σε ευρύτερο φάσμα εντερικών παθογόνων, όπως ιοί και παράσιτα. Η γεωγραφική συγκέντρωση των κρουσμάτων σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς δημιουργεί ταυτόχρονα υγειονομικό ζήτημα για τους μόνιμους κατοίκους και αυξημένο κίνδυνο για διεθνείς επισκέπτες, ιδιαίτερα από την Αργεντινή, οι οποίοι συχνά δεν είναι εξοικειωμένοι με τις τοπικές προειδοποιήσεις ή με την πρόσβαση στο σύστημα υγείας.
Οι αρμόδιες αρχές συνιστούν την αποφυγή επαφής με το νερό σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ακατάλληλες, αυξημένη προσοχή μετά από περιόδους έντονης βροχόπτωσης και αυστηρή τήρηση κανόνων υγιεινής που αφορούν το πόσιμο νερό, την προετοιμασία τροφίμων και την προσωπική καθαριότητα. Η διάθεση επικαιροποιημένων δεδομένων για την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης μέσω επίσημων πλατφορμών θεωρείται κρίσιμη για τον περιορισμό της έκθεσης. Το μοτίβο της φετινής έξαρσης ακολουθεί τάσεις που έχουν παρατηρηθεί σε προηγούμενα καλοκαίρια στη Santa Catarina και σε άλλες παράκτιες πολιτείες της Βραζιλίας, όπου οι δείκτες οξείας διαρροϊκής νόσου αυξάνονται συστηματικά σε περιόδους έντονης βροχόπτωσης και αυξημένου τουρισμού.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
