Τι είναι το φαινόμενο nocebo
Η χρήση των στατινών αποτελεί εδώ και δεκαετίες τον ακρογωνιαίο λίθο για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων, ωστόσο η φήμη τους συνοδεύεται συχνά από ανησυχίες σχετικά με τις παρενέργειες. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που είδε το φως της δημοσιότητας, διαπιστώθηκε ότι οι περισσότερες από τις παρενέργειες που αναφέρουν οι ασθενείς, όπως οι μυϊκοί πόνοι και η κόπωση, δεν προκαλούνται από το ίδιο το φάρμακο. Η μελέτη αυτή ρίχνει νέο φως στη σχέση μεταξύ της προσδοκίας του ασθενή και της πραγματικής δράσης της φαρμακευτικής αγωγής, υποδεικνύοντας ότι το φαινόμενο nocebo παίζει καθοριστικό ρόλο στην εμπειρία της θεραπείας.
Η έννοια του nocebo αποτελεί την αντίστροφη όψη του γνωστού φαινομένου placebo. Ενώ στο placebo ένας καταναλωτής αισθάνεται βελτίωση επειδή πιστεύει ότι λαμβάνει μια ωφέλιμη ουσία, στο nocebo εμφανίζει αρνητικά συμπτώματα επειδή περιμένει ότι το φάρμακο θα του προκαλέσει κακό. Η μελέτη χρησιμοποίησε μια αυστηρή μεθοδολογία, όπου οι συμμετέχοντες λάμβαναν εναλλάξ στατίνες, ένα εικονικό φάρμακο και καμία αγωγή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 90% των συμπτωμάτων που αναφέρθηκαν κατά τη λήψη των στατινών εμφανίστηκαν επίσης και κατά τη λήψη του εικονικού φαρμάκου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση ζαμπόν σε φέτες ιδιωτικής ετικέτας – Μολύνθηκε με το πιο θανατηφόρο τροφιμογενές παθογόνο στην Ευρώπη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση γιαουρτιού από την αγορά – Επαναλαμβανόμενα τα περιστατικά μόλυνσης
Αυτό το εύρημα είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη δημόσια υγεία, καθώς πολλοί άνθρωποι διακόπτουν την αγωγή τους λόγω φόβου ή υποκειμενικών ενοχλήσεων. Η διακοπή της στατίνης χωρίς ιατρική καθοδήγηση αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρδιακού επεισοδίου ή εγκεφαλικού. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η γνώση των πιθανών παρενεργειών, όπως αναγράφονται στα φυλλάδια οδηγιών ή συζητούνται στο διαδίκτυο, προδιαθέτει τον οργανισμό να «αισθανθεί» πόνους που δεν έχουν βιολογική βάση στη φαρμακευτική ουσία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί τα αυγά στην Ελλάδα έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής από τα αυγά της Νορβηγίας;
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | FAO και ΠΟΥ καλούν εμπειρογνώμονες για τον μικροβιολογικό κίνδυνο στα βρεφικά γάλατα
Παρόλο που η μελέτη υπογραμμίζει την κυριαρχία του φαινομένου nocebo, δεν μηδενίζει την ύπαρξη πραγματικών παρενεργειών. Ένα πολύ μικρό ποσοστό ασθενών παρουσιάζει όντως μυοπάθεια ή ηπατική δυσλειτουργία, όμως αυτές οι περιπτώσεις είναι σπάνιες και ανιχνεύονται εύκολα μέσω αιματολογικών εξετάσεων. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι οι γενικοί μυϊκοί πόνοι, που αποτελούν το συχνότερο παράπονο, σπάνια συνοδεύονται από πραγματική μυϊκή βλάβη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο Γάλα σε όλη την υφήλιο: Δεκάδες δηλητηριάσεις διαψεύδουν τις διαβεβαιώσεις των πολυεθνικών
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Καθυστέρηση δύο ημερών στην επίσημη ανάκληση γάλακτος από τον ΕΟΦ – Το cibum είχε ενημερώσει από τις 3/2
Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι άνθρωποι που ξεκινούν στατίνες βρίσκονται συνήθως σε μια ηλικιακή ομάδα όπου οι πόνοι στις αρθρώσεις και τους μυς είναι ούτως ή άλλως συχνοί λόγω ηλικίας ή άλλων δραστηριοτήτων. Όταν ο καταναλωτής ξεκινά ένα νέο φάρμακο, τείνει να αποδίδει κάθε προϋπάρχουσα ή νέα ενόχληση σε αυτό. Η μελέτη ενθαρρύνει τους γιατρούς να συζητούν ανοιχτά με τους ασθενείς τους για το φαινόμενο nocebo, ώστε να μειωθεί το άγχος και να βελτιωθεί η συμμόρφωση στη θεραπεία.
