Nέο κεφάλαιο στην αντιμετώπιση λοιμωδών νόσων που δεν γνωρίζουν σύνορα
Στις 9 Μαρτίου 2026, στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (Africa CDC) υπέγραψαν το πρώτο Μνημόνιο Συνεργασίας στην ιστορία τους. Η υπογραφή έγινε από την Διευθύντρια του ECDC Pamela Rendi-Wagner και τον Γενικό Διευθυντή του Africa CDC Jean Kaseya, κατά τη διάρκεια διήμερης επίσκεψης αντιπροσωπείας του ECDC στην αιθιοπική πρωτεύουσα.
Η συμφωνία δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Τυποποιεί και επεκτείνει μια δεκαετή συνεργασία που είχε αναπτυχθεί άτυπα μεταξύ των δύο οργανισμών σε τομείς κρίσιμους για τη δημόσια υγεία. Τον Απρίλιο του 2026 ολοκληρώθηκε επίσης ένα πενταετές πρόγραμμα χτισίματος ικανοτήτων και εταιρικών σχέσεων μεταξύ ECDC και Africa CDC, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το οποίο είχε δημιουργήσει ένα ισχυρό τεχνικό υπόβαθρο στους τομείς της επιτήρησης, της ετοιμότητας και της ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού.
Τι προβλέπει το Μνημόνιο
Το κείμενο της συμφωνίας θέτει το πλαίσιο για ενισχυμένη συνεργασία σε τρεις βασικούς πυλώνες. Πρώτον, στην επιτήρηση νόσων και αξιολόγηση κινδύνου, με κοινές δράσεις για την αντιμικροβιακή αντοχή, τα εμβολιοπρολήψιμα νοσήματα και τις αναδυόμενες υγειονομικές απειλές. Δεύτερον, στην ετοιμότητα και αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών, με ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης και συντονισμένη επιδημιολογική νοημοσύνη. Τρίτον, στην ανάπτυξη ικανοτήτων, που περιλαμβάνει ανάλυση δεδομένων, μοντελοποίηση και πρόβλεψη, εργαστηριακές δυνατότητες, εκπαίδευση προσωπικού δημόσιας υγείας και ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να καταναλώνετε τα αυγά για να απορροφά ο οργανισμός περισσότερη βιταμίνη D
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πράσινο τσάι ή μάτσα; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο έχει περισσότερα αντιοξειδωτικά
Ιδιαίτερη σημασία έχει η άμεση προοπτική που ανοίγει η συμφωνία. Από τον Μάιο του 2026, ECDC και Africa CDC θα συνεργαστούν σε ένα νέο πενταετές πρόγραμμα δράσης στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Team Europe για την Καταπολέμηση της Αντιμικροβιακής Αντοχής και την Ενίσχυση της Προσέγγισης One Health στην Αφρική, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). Η συμμετοχή της EFSA υπογραμμίζει ότι η προσέγγιση One Health, η οποία αντιμετωπίζει την υγεία ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος ως αδιαίρετο σύνολο, αποτελεί τον κεντρικό άξονα της κοινής στρατηγικής.
Γιατί αυτή η συμφωνία έχει ευρύτερη σημασία
Το ECDC έχει ήδη υπογράψει διμερείς συμφωνίες με 16 χώρες, αλλά το Μνημόνιο με το Africa CDC είναι το πρώτο με άλλο υπερεθνικό CDC, δηλαδή με οργανισμό που εκπροσωπεί σύνολο χωρών και όχι μεμονωμένο κράτος. Αυτό το καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό από θεσμική άποψη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χαμηλά λιπαρά ή χαμηλοί υδατάνθρακες; Η μεγάλη μελέτη που κλείνει μια δεκαετή διαμάχη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει να πίνετε χυμό με άδειο στομάχι το πρωί
Η ουσία της συμφωνίας συνοψίζεται στο επιχείρημα που επανέρχεται σε κάθε μεγάλη υγειονομική κρίση των τελευταίων ετών. Τα λοιμώδη νοσήματα δεν σταματούν στα σύνορα και η ικανότητα έγκαιρης ανίχνευσης, αντίδρασης και ανάσχεσης μιας επιδημίας σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ασφάλεια όλων των υπολοίπων. Η αντιμικροβιακή αντοχή αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλληλεξάρτησης, καθώς η κατάχρηση αντιβιοτικών σε μια ήπειρο επηρεάζει τις θεραπευτικές επιλογές σε όλες τις άλλες.
