Η γαστρονομική ευγένεια των Ελλήνων στο μικροσκόπιο: Γιατί στα food blogs η προσβολή «σερβίρεται» πάντα με το γάντι και η κριτική συνοδεύεται από έπαινο
Μελέτη για τη γλωσσική συμπεριφορά και την εμφάνιση προσβλητικού λόγου στα ελληνικά blogs μαγειρικής, παρουσιάζει έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Αγγελική Τζάννη του Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η εργασία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Languages.
Το αντικείμενο της έρευνας εστιάζει στα ιστολόγια μαγειρικής, ως πεδίο όπου η αγένεια εμφανίζεται σπάνια σε σύγκριση με άλλα είδη ψηφιακού λόγου. Το δείγμα της μελέτης περιλαμβάνει 2660 σχόλια από 11 ελληνικά food blogs που δημοσιεύτηκαν μεταξύ των ετών 2009 και 2023. Η ανάλυση βασίστηκε σε καθιερωμένες ταξινομίες στρατηγικών αγένειας και ευγένειας για την εξέταση της συχνότητας και των αιτιών της προσβλητικής συμπεριφοράς.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η προσβλητική συμπεριφορά στα ελληνικά ιστολόγια μαγειρικής είναι περιορισμένη και ανέρχεται σε ποσοστό 3.8%. Η κύρια αιτία που προκαλεί αρνητικά σχόλια αφορά τα χαρακτηριστικά των συνταγών. Συγκεκριμένα το 61% των περιπτώσεων αγένειας σχετίζεται με ανακριβείς, ελλιπείς ή ασαφείς οδηγίες που προκαλούν απογοήτευση στους χρήστες. Δεύτερη συχνότερη αιτία με ποσοστό 26% είναι ζητήματα υγιεινής διατροφής και μαγειρικών πρακτικών. Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν την παρανόηση σχολίων, την λογοκλοπή συνταγών, τις προσωπικές προτιμήσεις γεύσης και τη χρήση της ελληνικής γλώσσας.
Η αγένεια εκφράζεται με άμεσο τρόπο στο 48.3% των περιπτώσεων και με έμμεσο στο 51.7%. Η πιο κοινή άμεση στρατηγική είναι η απόδοση αρνητικών χαρακτηριστικών στη συνταγή και όχι προσωπικά στον blogger. Στις έμμεσες προσβολές κυριαρχεί η ειρωνεία, η επίκριση μέσω ερωτήσεων και η αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του δημιουργού. Παρατηρείται ότι οι συμμετέχοντες αποφεύγουν να θίξουν άμεσα την προσωπικότητα των συνομιλητών τους.
Η έρευνα κατέδειξε ότι η προσβολή συχνά μετριάζεται μέσω στρατηγικών ευγένειας. Πολλά αρνητικά σχόλια συνοδεύονται από επαίνους για να μειωθεί η ένταση της κριτικής. Ως προς τη διαχείριση της προσβολής το 59.9% των περιπτώσεων μένει αναπάντητο από τους δημιουργούς των blogs. Λίγες είναι οι περιπτώσεις όπου η προσβολή οδηγεί σε σύγκρουση, καθώς οι συμμετέχοντες τείνουν να επιλύουν τις διαφορές φιλικά ή να τις αγνοούν.
Το συμπέρασμα της μελέτης υπογραμμίζει την τάση των Ελλήνων χρηστών στα blogs μαγειρικής να αποφεύγουν την επιθετικότητα. Οι συμμετέχοντες ενδιαφέρονται για τη διατήρηση σχέσεων οικειότητας και αλληλεγγύης. Η συμπεριφορά αυτή συνδέεται με πολιτισμικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας που προκρίνουν την ευγένεια στις κοινωνικές συναναστροφές. Τα food blogs λειτουργούν ως κοινότητες πρακτικής όπου η προστασία της κοινωνικής εικόνας των μελών είναι προτεραιότητα.
Για να διαβάσετε ολόκληρη τη μελέτη πατήστε ΕΔΩ
Αναφορά: Τζάννε, Αγγελική. 2026. “(Α)Ευγένεια και Προσβολή στα Ελληνικά Ιστολόγια Γαστρονομίας”
Languages 11, αρ. 3: 49. https://doi.org/10.3390/languages11030049
