Έρευνα του Million Marker Research Institute, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environment & Health της American Chemical Society, κατέγραψε εκτεταμένη παρουσία μη δηλωμένων χημικών ουσιών σε καθημερινά προϊόντα καθαρισμού και προσωπικής φροντίδας, καθώς και αποκλίσεις ανάμεσα στις πληροφορίες των προϊόντων και στη χημική τους σύσταση όπως προσδιορίστηκε στο εργαστήριο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 44χρονος πυροσβέστης με εγκεφαλική παράλυση από θαλασσινά – Τα 3 βακτήρια που του προκάλεσαν μόνιμη βλάβη
Οι επιστήμονες εξέτασαν 113 προϊόντα από 12 κατηγορίες, τα οποία είχαν αγοραστεί από μεγάλους λιανεμπόρους όπως Target, Amazon, Walmart και Dollar Tree. Όσα δεν ήταν διαθέσιμα μέσω αυτών των καταστημάτων αγοράστηκαν απευθείας από τις ιστοσελίδες των εταιρειών. Η προέλευση των δειγμάτων δείχνει ότι επρόκειτο για προϊόντα διαθέσιμα μέσω ευρέως χρησιμοποιούμενων εμπορικών καναλιών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα προέρχονταν από μεγάλους κατασκευαστές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | H&M: Συναγερμός στην Ευρώπη για παιδικό ρούχο – Τι εντοπίστηκε στο ύφασμα και προκάλεσε την απόσυρσή του (φωτογραφία)
Για την εξέτασή τους χρησιμοποιήθηκε μη στοχευμένη χημική ανάλυση, εργαστηριακή τεχνική που επιτρέπει την αναζήτηση μεγάλου αριθμού χημικών ενώσεων χωρίς η ανάλυση να περιορίζεται εξαρχής σε έναν προκαθορισμένο κατάλογο ουσιών. Στο σύνολο της μελέτης καταγράφηκαν 3.141 χημικά σήματα και ταυτοποιήθηκαν 303 ενώσεις με διαφορετικό βαθμό αναλυτικής βεβαιότητας.
Ανάμεσα στα προϊόντα που εξετάστηκαν βρίσκονταν εννέα οικιακά καθαριστικά και δύο προϊόντα πλυντηρίου. Στο συμπληρωματικό υλικό της μελέτης τα συγκεκριμένα δείγματα εμφανίζονται ανωνυμοποιημένα, με αριθμούς 21 έως 29 για τα οικιακά καθαριστικά και 108 και 109 για τα δύο προϊόντα πλυντηρίου. Η αξιολόγηση των μη δηλωμένων ουσιών έγινε σε κλίμακα από 1 έως 100, με τις υψηλότερες βαθμολογίες να αντιστοιχούν σε χαμηλότερο επίπεδο ανησυχίας σύμφωνα με το σύστημα της ερευνητικής ομάδας. Βαθμολογία κάτω από 80 οδηγούσε σε αποτυχία στην αξιολόγηση. Παράλληλα, η ανίχνευση μη δηλωμένων ουσιών υψηλής ανησυχίας, στις οποίες περιλαμβάνονταν καρκινογόνες ουσίες, ενδοκρινικοί διαταράκτες και ουσίες με αναπαραγωγική ή αναπτυξιακή τοξικότητα, μπορούσε να οδηγήσει σε αρνητική αξιολόγηση ανεξάρτητα από την αριθμητική βαθμολογία.
Τα αποτελέσματα διέφεραν αισθητά μεταξύ των εννέα οικιακών καθαριστικών. Σε τέσσερα από αυτά, με αριθμούς 21, 27, 28 και 29, δεν ανιχνεύθηκαν μη δηλωμένες επιβλαβείς χημικές ουσίες σύμφωνα με το σύστημα της μελέτης και η βαθμολογία τους ήταν 100. Σε άλλα δείγματα καταγράφηκαν μία ή περισσότερες μη δηλωμένες ενώσεις.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του προϊόντος 22. Στο εργαστήριο εντοπίστηκαν πέντε μη δηλωμένες ουσίες: χλωριούχο βενζύλιο, χλωριούχο δωδεκύλιο, 2-αιθυλεξυλογλυκιδυλαιθέρας, χλωριούχο μυριστύλιο και 1-χλωροεξαδεκάνιο. Παρότι η βαθμολογία του ήταν 81,28, πάνω δηλαδή από το αριθμητικό όριο των 80 μονάδων, το προϊόν απέτυχε στην αξιολόγηση λόγω της παρουσίας ουσίας ή ουσιών υψηλής ανησυχίας.
Στο οικιακό καθαριστικό 23 ανιχνεύθηκε μη δηλωμένο χλωριούχο βενζύλιο και η βαθμολογία περιορίστηκε στο 52,75, με αποτέλεσμα το προϊόν να αποτύχει. Χλωριούχο βενζύλιο εντοπίστηκε και στο προϊόν 25, το οποίο έλαβε βαθμολογία 52,76 και επίσης απέτυχε στην αξιολόγηση.
Στο προϊόν 24 βρέθηκαν 2-αιθυλεξυλογλυκιδυλαιθέρας και 2-(2-υδροξυπροποξυ)προπαν-1-όλη. Παρά την παρουσία των μη δηλωμένων ενώσεων, έλαβε βαθμολογία 93,91 και πέρασε την αξιολόγηση. Στο προϊόν 26 ανιχνεύθηκαν 2-αιθυλεξυλογλυκιδυλαιθέρας, παρα-χλωροφαινόλη και 2-(2-υδροξυπροποξυ)προπαν-1-όλη, με βαθμολογία 92,03 και επίσης θετική αξιολόγηση.
Διαφορετική εικόνα έδωσαν και τα δύο προϊόντα πλυντηρίου. Στο πρώτο, με αριθμό 108, εντοπίστηκαν ως μη δηλωμένες ουσίες η κιτράλη και η τετραϋδρολιναλόλη. Η παρουσία τους δεν οδήγησε σε αποτυχία του προϊόντος, το οποίο έλαβε βαθμολογία 92,3 και πέρασε την αξιολόγηση.
Πολύ μεγαλύτερος αριθμός μη δηλωμένων ενώσεων καταγράφηκε στο δεύτερο προϊόν πλυντηρίου, με αριθμό 109. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν κιτρονελλόλη, ισοθειοκυανικός κυκλοεξυλεστέρας, αλλυλοκυκλοεξυλοπροπιονικός εστέρας, χλωριούχο δωδεκύλιο, 2-αιθυλεξυλογλυκιδυλαιθέρας, οξικός εξυλεστέρας, ενδεκάνιο, δωδεκάνιο, στεατικό οξύ, καπρικό οξύ, λαυρικό οξύ, χλωριούχο μυριστύλιο και 1-χλωροεξαδεκάνιο. Στον πίνακα καταγράφεται ακόμη μία ένωση με εκτενή συστηματική χημική ονομασία. Η βαθμολογία του προϊόντος ήταν 72,76 και η τελική αξιολόγηση ήταν αρνητική.
Η παρουσία μιας μη δηλωμένης χημικής ουσίας δεν οδηγούσε αυτομάτως σε αποτυχία. Αυτό φαίνεται τόσο από τα οικιακά καθαριστικά 24 και 26 όσο και από το προϊόν πλυντηρίου 108, στα οποία βρέθηκαν μη δηλωμένες ενώσεις αλλά η τελική αξιολόγηση ήταν θετική. Η μεθοδολογία συνυπολόγιζε τη βαθμολογία των μη δηλωμένων ουσιών και τα χαρακτηριστικά επικινδυνότητας που είχαν αποδοθεί στις ενώσεις.
Οι συγγραφείς διευκρινίζουν ότι η ανίχνευση μιας ουσίας που δεν αναγράφεται στην ετικέτα δεν αποδεικνύει σκόπιμη προσθήκη της από τον κατασκευαστή. Τέτοιες ουσίες μπορεί να προέρχονται από τις πρώτες ύλες, τον εξοπλισμό και τις διαδικασίες παραγωγής, χημικές αντιδράσεις, την αποθήκευση ή τα υλικά συσκευασίας. Αλλαγές στους προμηθευτές μπορούν επίσης να μεταβάλουν τη χημική σύνθεση ενός προϊόντος χωρίς αντίστοιχη μεταβολή των πληροφοριών που εμφανίζονται στην ετικέτα.
Η εργαστηριακή ανίχνευση μιας χημικής ουσίας με επικίνδυνες ιδιότητες δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η συνήθης χρήση του συγκεκριμένου προϊόντος προκαλεί βλάβη στην υγεία. Για την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου απαιτούνται, μεταξύ άλλων, στοιχεία για τη συγκέντρωση και τη δόση της ουσίας, την οδό έκθεσης, τη συχνότητα και τη διάρκειά της και τα τοξικολογικά χαρακτηριστικά της ένωσης.
Οι μάρκες και οι εμπορικές ονομασίες των προϊόντων παραμένουν ανώνυμες στην επιστημονική δημοσίευση και στο συμπληρωματικό υλικό, όπου τα δείγματα προσδιορίζονται μόνο με αριθμητικούς κωδικούς και γενικές κατηγορίες. Το Million Marker Research Institute έχει αναφέρει στην ανακοίνωση για τη μελέτη ότι οι συγκεκριμένες μάρκες και τα προϊόντα θα αποκαλυφθούν σε επερχόμενη έκθεση. Μέχρι τη δημοσίευση αυτών των στοιχείων, τα εργαστηριακά αποτελέσματα δεν μπορούν να αποδοθούν τεκμηριωμένα σε συγκεκριμένη εταιρεία ή εμπορικό προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- ΕΦΕΤ: Τι προσέχουμε σε καφέ και εστιατόρια αλλά και όταν αγοράζουμε νερό, παγωτά και χυμούς στις διακοπές (infographics)
- Ελαιόλαδο: Συναγερμός σε Ευρώπη και Ασία για προϊόντα που περιέχουν ορυκτέλαια
- Η απάτη με τον σολομό: Πανεπιστημιακή έρευνα αποκαλύπτει πόσο μπορεί να «αποδώσει» το κόλπο πώλησης του Νορβηγικού ως Σκωτσέζικου
- Καλλιθέα: Πρόστιμο 1.000 ευρώ στο ΜΑΡΚΕΤ ΙΝ – Χρέωνε προϊόν ακριβότερα στο ταμείο από την αναγραφόμενη τιμή στο ράφι
- Μολυσμένα αυγά πίσω από 4 επιδημίες σαλμονέλας που συνδέθηκαν με μαγιονέζα, μους και τιραμισού – Εντοπίστηκε κοινή αλυσίδα διανομής
- Αποκάλυψη για σαμπουάν, σαπούνια και άλλα είδη προσωπικής φροντίδας – Κρυφές χημικές ουσίες στο 98%, 113 γνωστών προϊόντων – Μελέτη
- Μαζική ανάκληση δεκάδων γνωστών παγωτών από μεγάλο σουπερμάρκετ – Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την υγεία
