Νέα μελέτη δείχνει ότι ακόμη και επίπεδα βιταμίνης Β12 που θεωρούνται φυσιολογικά μπορεί να σχετίζονται με νευρολογικές διαταραχές στους ηλικιωμένους
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος, την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και τη σύνθεση του DNA. Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι η ανεπάρκειά της μπορεί να περνά απαρατήρητη, καθώς τα συμπτώματά της συχνά αποδίδονται λανθασμένα στη φυσιολογική γήρανση. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ορισμένοι ηλικιωμένοι ενδέχεται να εμφανίζουν νευρολογικές αλλοιώσεις ακόμη και όταν οι εξετάσεις αίματος δείχνουν επίπεδα Β12 που θεωρούνται φυσιολογικά.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του University of California, San Francisco (UCSF) και επικεντρώθηκε σε 231 υγιείς ενήλικες, με μέση ηλικία τα 71 έτη, οι οποίοι δεν εμφάνιζαν άνοια ή ήπια γνωστική διαταραχή. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εξετάσεις αίματος, γνωστικά τεστ, αξιολόγηση της νευρολογικής λειτουργίας και μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, ώστε να διερευνηθεί η σχέση των επιπέδων βιταμίνης Β12 με την υγεία του νευρικού συστήματος. Τα αποτελέσματα αμφισβητούν την άποψη ότι μόνο οι άνθρωποι με σαφή έλλειψη της βιταμίνης κινδυνεύουν να εμφανίσουν προβλήματα.
Τα φυσιολογικά επίπεδα δεν σημαίνουν πάντα και φυσιολογική λειτουργία
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άτομα με χαμηλότερα επίπεδα της βιολογικά ενεργής μορφής της βιταμίνης Β12, ακόμη και όταν αυτά βρίσκονταν εντός των σημερινών φυσιολογικών ορίων, παρουσίαζαν πιο αργή επεξεργασία πληροφοριών, δυσκολίες σε τεστ που αξιολογούν τη γνωστική λειτουργία και μεγαλύτερες ενδείξεις βλάβης στη λευκή ουσία του εγκεφάλου. Παράλληλα, βρέθηκε ότι οι συμμετέχοντες με χαμηλότερη βιοδιαθέσιμη Β12 εμφάνιζαν αυξημένα επίπεδα νευροϊνιδιακής ελαφριάς αλυσίδας (Neurofilament Light Chain – NfL), ενός βιοδείκτη που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της βλάβης των νευρικών κυττάρων. Η παρουσία αυξημένων επιπέδων του δείκτη αυτού υποδηλώνει ότι το νευρικό σύστημα μπορεί να επηρεάζεται πολύ πριν εμφανιστούν εμφανή συμπτώματα ή διαγνωστεί επίσημα έλλειψη της βιταμίνης.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα σημερινά διαγνωστικά όρια για τη βιταμίνη Β12 ίσως δεν είναι αρκετά ευαίσθητα, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους. Αντί να βασίζονται αποκλειστικά στη συνολική συγκέντρωση της βιταμίνης στο αίμα, οι ερευνητές προτείνουν να λαμβάνονται υπόψη και βιοδείκτες που αποτυπώνουν καλύτερα τη λειτουργική κατάσταση της Β12 στον οργανισμό, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως άτομα που κινδυνεύουν.
Συμπτώματα που μοιάζουν με τη γήρανση
Η ανεπάρκεια της βιταμίνης Β12 μπορεί να εκδηλωθεί με κόπωση, αδυναμία, διαταραχές ισορροπίας, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα άκρα, προβλήματα μνήμης, δυσκολία συγκέντρωσης και επιβράδυνση της σκέψης. Επειδή τα συμπτώματα αυτά είναι συχνά στους μεγαλύτερους σε ηλικία, πολλές φορές θεωρούνται φυσιολογική συνέπεια της γήρανσης και δεν διερευνώνται περαιτέρω. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος ανεπάρκειας αυξάνεται με την ηλικία, καθώς μειώνεται η ικανότητα απορρόφησης της βιταμίνης από το πεπτικό σύστημα. Αυξημένο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης όσοι λαμβάνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ορισμένα φάρμακα, όπως οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων ή η μετφορμίνη, καθώς και άτομα με γαστρεντερικές παθήσεις ή όσοι ακολουθούν αυστηρά φυτοφαγική διατροφή χωρίς κατάλληλη συμπληρωματική πρόσληψη.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος και δεν σημαίνει ότι όλοι οι ηλικιωμένοι πρέπει να λαμβάνουν συμπληρώματα βιταμίνης Β12. Ωστόσο, θεωρούν ότι τα ευρήματα δικαιολογούν την πραγματοποίηση μεγαλύτερων κλινικών μελετών και ενδεχομένως την επανεξέταση των διαγνωστικών ορίων που χρησιμοποιούνται σήμερα, ώστε να εντοπίζονται νωρίτερα άτομα που μπορεί να διατρέχουν κίνδυνο νευρολογικής βλάβης, ακόμη και όταν οι εξετάσεις τους φαίνονται φυσιολογικές.
