Δεκαετής παρακολούθηση 3.231 ατόμων αποκαλύπτει ότι η ακανόνιστη ώρα κατάκλισης είναι ισχυρότερος δείκτης κινδύνου από τη διάρκεια του ύπνου
Η σχέση μεταξύ ύπνου και καρδιαγγειακής υγείας έχει μελετηθεί εκτενώς, αλλά η πλειονότητα των ερευνών εστιάζει στη διάρκεια του ύπνου. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Oulu στη Φινλανδία, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Cardiovascular Disorders, προσθέτει μια διαφορετική διάσταση: Η ακανονιστία της ώρας κατάκλισης, δηλαδή το πόσο πολύ διαφέρει η ώρα που κάποιος πηγαίνει για ύπνο από βράδυ σε βράδυ, μπορεί να αποτελεί εξίσου σημαντικό ή και σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου από την έλλειψη επαρκούς ύπνου.
Η μελέτη παρακολούθησε 3.231 άτομα που γεννήθηκαν στη Βόρεια Φινλανδία το 1966. Στην ηλικία των 46 ετών, οι συνήθειες ύπνου τους καταγράφηκαν με φορητά actigraph για μία εβδομάδα, μετρώντας τη διάρκεια, την ώρα κατάκλισης, την ώρα αφύπνισης και το μεσαίο σημείο της περιόδου ύπνου. Στη συνέχεια, η υγεία τους παρακολουθήθηκε για περισσότερο από δέκα χρόνια μέσω μητρώων υγειονομικής περίθαλψης, εντοπίζοντας σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια όπως έμφραγμα μυοκαρδίου και εγκεφαλικό επεισόδιο.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας δεν είναι απλώς ότι η ακανόνιστη ώρα ύπνου αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, αλλά ότι αυτός ο κίνδυνος είναι επιλεκτικός, καθώς η μεγάλη μεταβλητότητα στην ώρα κατάκλισης συνδέεται ισχυρά με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, ενώ η αντίστοιχη μεταβλητότητα στην ώρα αφύπνισης δεν παρουσίασε σαφή συσχέτιση. Αυτή η ασυμμετρία είναι επιστημονικά σημαντική, καθώς υποδηλώνει ότι η βιολογική επίδραση δεν αφορά τη συνολική αστάθεια του ύπνου αλλά συγκεκριμένα τη ρύθμιση της έναρξής του.
Ο συνδυασμός ακανόνιστης ώρας κατάκλισης με λιγότερες από οκτώ ώρες εντός κλίνης αποδείχτηκε ιδιαίτερα επικίνδυνος. Άτομα με αυτό το συνδυαστικό προφίλ αντιμετώπιζαν διπλάσιο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων σε σύγκριση με εκείνους που συνδύαζαν σταθερό ωράριο και επαρκή διάρκεια ύπνου.
Γιατί το ωράριο κατάκλισης μετράει περισσότερο
Η βιολογική εξήγηση που προτείνουν οι ερευνητές συνδέεται με τον κιρκαδικό ρυθμό, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει χιλιάδες σωματικές λειτουργίες, από την έκκριση ορμονών έως την αρτηριακή πίεση και τη φλεγμονή. Η ακανόνιστη ώρα κατάκλισης διαταράσσει αυτό το σύστημα, αφού το σώμα δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα ξεκινήσει η φάση ανάπαυσης και να προετοιμαστεί αναλόγως. Η διαταραχή του κιρκαδικού ρυθμού έχει ήδη συνδεθεί με αυξημένη φλεγμονή, αντίσταση στην ινσουλίνη και δυσλιπιδαιμία, όλοι γνωστοί παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η ερευνήτρια Λάουρα Νάουχα επισήμανε ότι πρόκειται για την πρώτη μελέτη που εξέτασε ξεχωριστά τη μεταβλητότητα ώρας κατάκλισης, ώρας αφύπνισης και μεσαίου σημείου ύπνου και τις ανεξάρτητες συσχετίσεις τους με σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια. Η σταθερότητα του ωραρίου ύπνου, τόνισε, αντικατοπτρίζει τους ρυθμούς της καθημερινής ζωής και πόσο αυτοί διακυμαίνονται. Και αποτελεί έναν παράγοντα που οι περισσότεροι μπορούν να επηρεάσουν.
