Μια νέα επιστημονική μελέτη προσδιορίζει το κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος της αδράνειας απέναντι στις ουσίες PFAS
Η αντιμετώπιση της ρύπανσης από τις υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS) αναδεικνύεται σε μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «The cost of PFAS pollution to our society», η οποία δημοσιεύθηκε στα τέλη Ιανουαρίου 2026, το κόστος της περιβαλλοντικής αποκατάστασης και των επιπτώσεων στην υγεία είναι συγκλονιστικό. Η επιστημονική τεκμηρίωση δείχνει ότι εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα για τον περιορισμό αυτών των «παντοτινών χημικών» στην πηγή τους, το συνολικό κόστος για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο έως το 2050 θα μπορούσε να φτάσει τα 1,7 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Η μελέτη εξετάζει διαφορετικά σενάρια δράσης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η στρατηγική «ως έχει» (Business as Usual) θα οδηγήσει σε ετήσιες δαπάνες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων. Η επιστημονική έρευνα υπογραμμίζει ότι η επεξεργασία του μολυσμένου νερού και η εξυγίανση του εδάφους αποτελούν τις πιο δαπανηρές διαδικασίες. Ενδεικτικά, η προσπάθεια απομάκρυνσης των PFAS από τα συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης αναμένεται να επιβαρύνει τον κλάδο των υδάτων με περισσότερα από 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, κόστος που αναπόφευκτα θα μετακυλιστεί στην κοινωνία.
Το κεντρικό εύρημα της έκθεσης είναι ότι η απαγόρευση των PFAS στην πηγή είναι η μόνη οικονομικά βιώσιμη λύση. Η πλήρης παύση της παραγωγής και χρήσης αυτών των χημικών θα μπορούσε να μειώσει το μελλοντικό κόστος στα 330 δισεκατομμύρια ευρώ, εξοικονομώντας πάνω από 1,1 τρισεκατομμύριο ευρώ σε βάθος χρόνου. Η ανάλυση δείχνει ότι η αντιμετώπιση της μόλυνσης μετά την απελευθέρωσή της στο περιβάλλον (για παράδειγμα μέσω του καθαρισμού των υδάτων) είναι δεκάδες φορές ακριβότερη από την πρόληψη.
Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται ευρύτατα σε πλήθος εφαρμογών, από αντικολλητικά σκεύη και αδιάβροχα ρούχα μέχρι συσκευασίες τροφίμων. Η επιστημονική τεκμηρίωση σχετικά με τη διασπορά τους καταδεικνύει ότι τα PFAS δεν διασπώνται φυσικά, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται στο έδαφος, το νερό και τον ανθρώπινο οργανισμό. Η έκθεση επισημαίνει ότι το κόστος για την υγεία, που περιλαμβάνει τη θεραπεία για ορμονικές διαταραχές, ανοσοποιητικά προβλήματα και ορισμένες μορφές καρκίνου, αποτελεί ένα τεράστιο μέρος της οικονομικής επιβάρυνσης που καλούνται να διαχειριστούν τα κράτη μέλη.
