Τα δεδομένα για τις πιο βασικές τροφές του πλανήτη
Η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον ένα σενάριο του μέλλοντος αλλά μια καθημερινή πρόκληση που αναγκάζει τους παραγωγούς σε όλο τον κόσμο να επανεξετάσουν τις μεθόδους τους. Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα από το Wikifarmer και διεθνείς οργανισμούς οι καλλιέργειες που κάποτε θεωρούνταν δεδομένες βρίσκονται πλέον υπό σοβαρή πίεση. Η αστάθεια του καιρού με τις απότομες εναλλαγές ανάμεσα σε ξηρασίες και πλημμύρες δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η βιωσιμότητα της παραγωγής τίθεται σε άμεσο κίνδυνο. Οι καλλιέργειες που απαιτούν συγκεκριμένες συνθήκες για να ευδοκιμήσουν είναι αυτές που θα αντιμετωπίσουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες τα επόμενα χρόνια.
Το καλαμπόκι θεωρείται μία από τις πιο ευάλωτες καλλιέργειες παγκοσμίως. Η ευαισθησία του στις υψηλές θερμοκρασίες ειδικά κατά την κρίσιμη περίοδο της αναπαραγωγής μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία της σποράς και δραματική μείωση της απόδοσης. Μελέτες της NASA προειδοποιούν ότι οι σοδειές καλαμποκιού θα μπορούσαν να μειωθούν έως και 24% μέχρι το 2030 λόγω των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Σε αντίθεση με άλλα φυτά το καλαμπόκι δεν επωφελείται σημαντικά από τα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα γεγονός που το καθιστά «εύκολο στόχο» της παγκόσμιας θέρμανσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελαιόλαδο: Τι συμβαίνει στην υγεία σας αν το προσθέτετε σε κάθε πιάτο – Του Νίκου Ζορζοβίλη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Για μπανάνες με απαγορευμένο φυτοφάρμακο προειδοποίησε η Ευρώπη – “Δυνητικά σοβαρός” ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε περιοχές όπως η Αφρική και η Λατινική Αμερική όπου το καλαμπόκι αποτελεί τη βάση της διατροφής για εκατομμύρια ανθρώπους. Η αυξανόμενη συχνότητα των ξηρασιών σε αυτές τις ζώνες αναγκάζει τους αγρότες να αναζητήσουν πιο ανθεκτικές ποικιλίες ή να στραφούν σε διαφορετικές καλλιέργειες. Η απώλεια της αποδοτικότητας του καλαμποκιού δεν επηρεάζει μόνο την άμεση κατανάλωση αλλά και την κτηνοτροφία καθώς αποτελεί βασική πηγή ζωοτροφών παγκοσμίως.
Οι προκλήσεις για τα χειμερινά σιτηρά
Ο σιτάρι και το ρύζι αν και εμφανίζουν κάποια σχετική ανθεκτικότητα λόγω της ικανότητάς τους να αναπτύσσονται ταχύτερα με περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα δεν μένουν ανέπαφα. Για το σιτάρι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο «ήπιος χειμώνας». Οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών στην Ευρώπη εμποδίζουν τη διαδικασία της εαρινοποίησης (vernalization). Χωρίς τις απαραίτητες ώρες ψύχους τα φυτά δεν μπορούν να ανθίσουν σωστά την άνοιξη με αποτέλεσμα ασταθείς σοδειές και υποβάθμιση της ποιότητας του σπόρου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο γάλα: Και άλλες εταιρείες ανακοινώνουν αποσύρσεις προϊόντων
Το ρύζι από την άλλη πλευρά απειλείται κυρίως από τις πλημμύρες και την αλατότητα του εδάφους σε παραθαλάσσιες περιοχές. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και τα έντονα φαινόμενα βροχοπτώσεων καταστρέφουν τους ορυζώνες σε πολλές χώρες της Ασίας. Αν και οι επιστήμονες εργάζονται για τη δημιουργία ποικιλιών που αντέχουν στο νερό η ταχύτητα των κλιματικών αλλαγών συχνά ξεπερνά τη δυνατότητα προσαρμογής των παραγωγών. Η επισιτιστική ασφάλεια εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα αυτών των βασικών σιτηρών που παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος των θερμίδων στον πλανήτη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται σπόροι Chia λόγω σαλμονέλας
Τα πυρηνόκαρπα όπως τα ροδάκινα τα δαμάσκηνα και τα κεράσια αντιμετωπίζουν μια διπλή απειλή. Από τη μία πλευρά οι πρόωροι καύσωνες οδηγούν σε πρώιμη άνθηση και από την άλλη οι ξαφνικοί παγετοί της άνοιξης καταστρέφουν τους ανθούς. Στη Νότια Ευρώπη έχουν ήδη καταγραφεί σημαντικές απώλειες σε καλλιέργειες όπως οι βερικοκιές και οι αμυγδαλιές λόγω αυτών των ακραίων διακυμάνσεων. Η αστάθεια αυτή καθιστά τον προγραμματισμό της παραγωγής σχεδόν αδύνατο για τους δενδροκαλλιεργητές.
