Τα σπόρια του μύκητα myrtle rust παραμένουν βιώσιμα μέσα στην κυψέλη για τουλάχιστον εννέα μέρες
Οι δυτικές μέλισσες αποτελούν εισαχθέν είδος στην Αυστραλία, χρησιμοποιούμενες ευρέως ως επικονιαστές σε γεωργικές εκτάσεις. Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο NeoBiota αποκαλύπτει ότι αυτές οι μέλισσες μπορεί να έχουν σχηματίσει μια ανησυχητική αμοιβαία ωφέλιμη σχέση με έναν από τους πιο καταστροφικούς εισβάλλοντες μύκητες της χώρας, τη σκουριά μυρτιάς (Austropuccinia psidii), γνωστή και ως myrtle rust. Ο μύκητας αυτός είναι διαβόητος για την καταστροφή οικολογικά και πολιτισμικά σημαντικών φυτών της οικογένειας Myrtaceae, θέτοντας σε κίνδυνο το 17% της ενδημικής βλάστησης της Αυστραλίας, που περιλαμβάνει ευκαλύπτους, παπεράκια και άλλα κρίσιμα είδη.
Πώς λειτουργεί η σχέση
Ενώ οι μύκητες σκουριάς βασίζονται γενικά αποκλειστικά στον άνεμο για τη διασπορά τους, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι μέλισσες συλλέγουν ενεργά τα έντονα κίτρινα σπόρια του μύκητα, τα τοποθετούν στα καλάθια γύρης τους και τα μεταφέρουν πίσω στην κυψέλη ακριβώς όπως θα έκαναν με κανονική γύρη. Η έρευνα αποκάλυψε τρία σημαντικά ευρήματα μέσα από σειρά πειραμάτων. Πρώτον, τα σπόρια αποδείχθηκαν ιδιαίτερα θρεπτικά, περιέχοντας πάνω από 22% πρωτεΐνη και και τα 10 απαραίτητα αμινοξέα, ικανοποιώντας το κατώφλι που απαιτείται για την επιβίωση αποικιών μελισσών. Στην πραγματικότητα, ο μύκητας εξισώθηκε ποιοτικά με γύρη υψηλής αξίας όπως η γύρη ιτιάς. Σε εργαστηριακές δοκιμές διατροφής, οι προνύμφες που εκτράφηκαν με δίαιτα σπορίων myrtle rust αναπτύχθηκαν εντελώς υγιείς, αναπτύσσοντας με τον ίδιο ρυθμό και φτάνοντας παρόμοια σωματικά βάρη με μέλισσες που εκτράφηκαν με παραδοσιακή γύρη υψηλής ποιότητας. Δεύτερον, τα σπόρια παρέμεναν βιώσιμα και ικανά να προκαλέσουν νέες φυτικές μολύνσεις για τουλάχιστον εννέα μέρες μέσα σε μια κυψέλη, κάτι που θέτει σοβαρά ζητήματα βιοασφάλειας. Τρίτον, η συλλογή σπορίων δεν φαίνεται να είναι τυχαία αλλά μια βιώσιμη στρατηγική φαγητού για τις μέλισσες.
Η ανακάλυψη αυτή αμφισβητεί την παραδοχή ότι τα εισβάλλοντα είδη δρουν πάντα ανεξάρτητα και έχει σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες. Καθώς η σκουριά μυρτιάς καταστρέφει βασικά φυτά της οικογένειας Myrtaceae, γίνονται διαθέσιμα λιγότερα άνθη και γύρη για τις μέλισσες. Υπό τέτοιες συνθήκες, οι μέλισσες μπορεί να στραφούν όλο και περισσότερο σε εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως τα σπόρια μυκήτων, επιδεινώνοντας έτσι περαιτέρω τη διασπορά του παθογόνου. Αυτός ο φαύλος κύκλος θα μπορούσε με την πάροδο του χρόνου να αποσταθεροποιήσει τα δίκτυα φυτών-επικονιαστών και την αναγέννηση των δασών. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η διάσταση της βιοασφάλειας, καθώς οι εμπορικές κυψέλες μεταφέρονται τακτικά σε όλη τη χώρα για να επικονιάσουν καλλιέργειες, συνήθως για διαστήματα τριών έως επτά ημερών, ακριβώς εντός του παραθύρου βιωσιμότητας των σπορίων. Αυτό σημαίνει ότι οι εμπορικές κυψέλες αποτελούν πλέον έναν σημαντικό δίαυλο ανθρωπογενούς διασποράς του παθογόνου. Η επικεφαλής ερευνήτρια Sacchi Shin-Clayton του Πανεπιστημίου Cambridge τόνισε ότι οι σημερινές στρατηγικές βιοασφάλειας για τη διαχείριση της σκουριάς μυρτιάς δεν λαμβάνουν υπόψη τη μετακίνηση εμπορικών κυψελών, αφήνοντας ένα κρίσιμο κενό στις προσεγγίσεις διαχείρισης της νόσου. Οι ερευνητές ζητούν να συμπεριληφθούν ρητά οι μέλισσες τόσο στα επιδημιολογικά μοντέλα όσο και στη διαμόρφωση στρατηγικών διαχείρισης και ελέγχου.
