Νέα έρευνα αποκαλύπτει ότι οι παρατεταμένοι καύσωνες ξεπερνούν τα όρια αντοχής των μελισσών
Οι μέλισσες είναι γνωστές για την εκπληκτική τους ικανότητα να διατηρούν το εσωτερικό της κυψέλης τους σε σταθερές συνθήκες, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές θερμοκρασίες. Ωστόσο, μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ecological and Evolutionary Physiology προειδοποιεί ότι η κλιματική κρίση θέτει αυτό το φυσικό σύστημα ψύξης σε άμεσο κίνδυνο. Ερευνητές που παρακολούθησαν αποικίες μελισσών κατά τη διάρκεια ενός εξαιρετικά θερμού καλοκαιριού στην Αριζόνα, όπου ο υδράργυρος ξεπερνούσε συχνά τους 40°C, διαπίστωσαν ότι η ακραία ζέστη υπερβαίνει τις άμυνες των εντόμων, επηρεάζοντας την ανάπτυξη των νέων μελισσών και τη συνολική επιβίωση της αποικίας.
Αν και οι μέλισσες καταφέρνουν να διατηρούν τη μέση θερμοκρασία του γόνου στο ιδανικό εύρος των 34-36°C, η έρευνα έδειξε ότι υπό συνθήκες καύσωνα η σταθερότητα αυτή καταρρέει. Οι μέλισσες που αναπτύσσονται στο κέντρο του γόνου εκτίθενται σε ακατάλληλες θερμοκρασίες για περίπου τρεις ώρες την ημέρα, αλλά το πρόβλημα είναι πολύ πιο έντονο στις άκρες της κυψέλης. Εκεί, οι νεαρές μέλισσες περνούν έως και οκτώ ώρες καθημερινά έξω από το ασφαλές θερμοκρασιακό παράθυρο, γεγονός που προκαλεί έντονο στρες και μειώνει το προσδόκιμο ζωής των ενήλικων εργατριών.
Το πλεονέκτημα των μεγάλων αποικιών
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης είναι ότι το μέγεθος της αποικίας λειτουργεί ως προστατευτική ασπίδα. Οι μεγαλύτερες αποικίες διαθέτουν περισσότερο «εργατικό δυναμικό» για να πραγματοποιήσουν την εξάτμιση νερού και τον εξαερισμό της κυψέλης, διατηρώντας το εσωτερικό περιβάλλον πιο σταθερό. Σε αντίθεση με αυτές, οι μικρές αποικίες παρουσιάζουν τρομακτικές διακυμάνσεις θερμοκρασίας που φτάνουν έως και τους 11°C μέσα στην ίδια ημέρα. Αυτή η αστάθεια καθιστά τις μικρότερες μελισσοκομικές μονάδες πολύ πιο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάρρευσης των πληθυσμών τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακλήσεις τροφίμων στην Ευρώπη: Η πρώτη εβδομάδα του 2026
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επανάσταση στα γλυκαντικά: Βρέθηκε η απόλυτη εναλλακτική της ζάχαρης;
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος ψύξης των μελισσών βασίζεται κυρίως στην ψύξη μέσω εξάτμισης, μια διαδικασία που δυσκολεύει σημαντικά όταν η ατμοσφαιρική υγρασία είναι υψηλή. Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι συνδυασμένες επιπτώσεις της ζέστης και της υγρασίας μπορεί να καταστήσουν τη θερμορύθμιση σχεδόν αδύνατη. Καθώς οι προβλέψεις δείχνουν αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 2,7°C έως 4°C μέχρι το τέλος του αιώνα, η απειλή για τις μέλισσες μεταφράζεται σε απειλή για την παγκόσμια γεωργία, καθώς οι υπηρεσίες επικονίασης που προσφέρουν είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή τροφίμων.
Προκειμένου να θωρακιστούν οι κυψέλες απέναντι σε αυτές τις ακραίες συνθήκες, οι επιστήμονες προτείνουν στους μελισσοκόμους την υιοθέτηση πρακτικών όπως η τοποθέτηση των κυψελών σε σκιερά μέρη, η παροχή συμπληρωματικού νερού και η βελτίωση της μόνωσης των κυψελών. Η προστασία της μέλισσας δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα διατήρησης της βιοποικιλότητας, αλλά μια αναγκαιότητα για τη διασφάλιση της τροφικής μας ασφάλειας. Η κατανόηση των ορίων αντοχής αυτών των πολύτιμων εντόμων είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία στρατηγικών προσαρμογής που θα τους επιτρέψουν να επιβιώσουν σε έναν ολοένα και πιο θερμό πλανήτη.
