Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν και τι μέτρα προφύλαξης συνιστούν οι επιστήμονες
Καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες στέλνουν όλο και περισσότερους λουόμενους στις ελληνικές παραλίες, η εικόνα της μωβ μέδουσας στα καθαρά νερά προκαλεί αναστάτωση, ανησυχία, και σε κάποιες περιπτώσεις, έντονο πόνο. Η παρουσία του είδους Pelagia noctiluca, γνωστού για το χαρακτηριστικό του χρώμα και την ικανότητα βιοφωταύγειας, βρίσκεται σε έξαρση κυρίως στον Παγασητικό, τη Βόρεια Εύβοια, τη Χαλκίδα και πλέον επεκτείνεται προς τις Βόρειες Σποράδες, με επιβεβαιωμένες εμφανίσεις σε Σκιάθο και Σκόπελο.
Η ανησυχία των λουόμενων, ειδικά σε περιοχές όπως η Εύβοια, είναι έντονη. Οι αναφορές για επίμονους πόνους και φλεγμονές μετά από τσίμπημα, με κάποια περιστατικά να εμφανίζουν σημάδια ακόμα και οκτώ ημέρες μετά την επαφή, εντείνουν τον φόβο. Ωστόσο, οι ειδικοί καλούν σε ψυχραιμία και σωστή πληροφόρηση, εξηγώντας ότι, αν και επώδυνα, τα τσιμπήματα δεν είναι συνήθως επικίνδυνα για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απαγορευμένη ουσία σε καλλυντικά Clinique – Ειδοποίηση μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος RAPEX
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διαλέξετε το καλύτερο ψητό κοτόπουλο από το σούπερ μάρκετ
Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας παραδέχεται ότι υποτίμησε αρχικά την έκταση της φετινής έξαρσης, καθώς η διάδοση της μωβ μέδουσας αποδεικνύεται πολύ ταχύτερη από το αναμενόμενο, κυρίως εξαιτίας των θαλάσσιων ρευμάτων και της γεωμορφολογίας του Παγασητικού, που «σπρώχνει» τον πληθυσμό προς τις βόρειες ακτές της Εύβοιας.
Παράλληλα, η περιβαλλοντική οργάνωση Αρχιπέλαγος επισημαίνει ότι η συζήτηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στην παρουσία των μεδουσών, αλλά να επεκτείνεται στα αίτια που επιτρέπουν την ανεξέλεγκτη εξάπλωσή τους. Βασικότερος παράγοντας θεωρείται η υπεραλίευση των φυσικών τους θηρευτών, όπως οι τόνοι, οι θαλάσσιες χελώνες και διάφορα ψάρια, γεγονός που επιτρέπει σε πληθυσμούς μεδουσών να πολλαπλασιάζονται χωρίς φυσικά εμπόδια. Επιπλέον, η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων, η απουσία ανέμων και οι μεταβολές στα θαλάσσια ρεύματα ευνοούν σημαντικά την παρουσία τους κοντά στις ακτές.
Οι ειδικοί συστήνουν στους κολυμβητές να αποφεύγουν περιοχές με εμφανή παρουσία μεδουσών, να επιλέγουν προσεκτικά παραλίες με βάση τα θαλάσσια ρεύματα και τους ανέμους και να παρατηρούν τον βυθό χρησιμοποιώντας μάσκα, καθώς η πρόληψη είναι η καλύτερη προστασία.
Σχετικά με τα τσιμπήματα, ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί ότι, αν και τις περισσότερες φορές δεν αποτελούν απειλή για τη ζωή, είναι ιδιαίτερα επώδυνα, ενώ ορισμένα είδη μπορούν να προκαλέσουν παρατεταμένες αντιδράσεις. Το τσίμπημα της Pelagia noctiluca μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο, πρήξιμο, ερεθισμό και σε κάποιες περιπτώσεις συστηματικά συμπτώματα. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται πόσιμο νερό, ξύδι ή αμμωνία, αλλά θαλασσινό νερό για ξέπλυμα και στη συνέχεια κορτιζονούχα αλοιφή, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις είναι απαραίτητη η ιατρική συμβουλή.
Είναι αξιοσημείωτο ότι το συγκεκριμένο είδος μέδουσας έχει μελετηθεί εκτενώς, καθώς έχει τη δυνατότητα να εμφανίζεται μαζικά και να προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στην ιχθυοκαλλιέργεια, ακόμη και καταστροφή ολόκληρων μονάδων. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η εικόνα μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «εισβολή», αλλά ως ένα δείγμα της μεταβολής των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, συχνά από ανθρωπογενείς αιτίες. Η πραγματική απειλή, όπως αναφέρουν, δεν είναι η μέδουσα, αλλά η υποβάθμιση των φυσικών ρυθμιστικών μηχανισμών της θάλασσας.
