Η Ελλάδα διατηρεί το χαμηλότερο μέσο κόστος καλαθιού μεταξύ εννέα ευρωπαϊκών αγορών, παρά τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση ΦΠΑ στα τρόφιμα και τα είδη σούπερ μάρκετ
Χαμηλότερο παραμένει το κόστος του τυπικού καλαθιού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σύγκριση με οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τη νέα επαναλαμβανόμενη έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για τον Μάιο του 2026.
Η έρευνα συγκρίνει τις τιμές ενός τυπικού καλαθιού νοικοκυριού στην Ελλάδα με τις αντίστοιχες τιμές στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών και σε τιμοληψίες αλυσίδων σούπερ μάρκετ, εξετάζοντας συνολικά 40 κατηγορίες προϊόντων.
Για τις ανάγκες της μελέτης συλλέχθηκαν περισσότερες από 6.000 τιμές προϊόντων από 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις εννέα χώρες που συμμετείχαν στη σύγκριση. Στα στοιχεία περιλαμβάνονται τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ οι τιμές αφορούν αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το μέσο κόστος του καλαθιού στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερο από όλες τις χώρες που εξετάστηκαν. Με βάση τις τελικές τιμές λιανικής, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, το καλάθι στη Γερμανία εμφανίζεται ακριβότερο κατά 39% σε σχέση με την Ελλάδα, στη Γαλλία κατά 36%, στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 26%, στη Ρουμανία κατά 20%, στη Βουλγαρία κατά 17%, στην Ισπανία κατά 14%, στην Ιταλία κατά 8% και στην Πορτογαλία κατά 4%.
Η εικόνα διαφοροποιείται περαιτέρω όταν αφαιρείται ο ΦΠΑ από τις τιμές, προκειμένου να αποτυπωθεί η καθαρή αξία των προϊόντων. Στην περίπτωση αυτή, το καλάθι στη Γερμανία καταγράφεται ακριβότερο κατά 46% έναντι της Ελλάδας, στη Γαλλία κατά 44%, στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 35%, στη Ρουμανία κατά 26%, στην Ισπανία κατά 23%, στην Ιταλία κατά 15%, στη Βουλγαρία κατά 13% και στην Πορτογαλία κατά 6%.
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι διαφορές στους συντελεστές ΦΠΑ επηρεάζουν σημαντικά το τελικό κόστος των προϊόντων. Στην Ελλάδα ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για τρόφιμα και ποτά διαμορφώνεται στο 13%, ποσοστό υψηλότερο από εκείνο που ισχύει σε πολλές από τις χώρες της σύγκρισης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζονται συντελεστές 0% ή 5%, στη Γαλλία 5,5% και 10%, στην Ισπανία 4% και 10%, στην Ιταλία 4% και 10%, στην Πορτογαλία 6% και 13%, στη Γερμανία 7% και στη Ρουμανία 5% και 11%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, η Ελλάδα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν. Ο μέσος συντελεστής για το καλάθι των 40 κατηγοριών προϊόντων διαμορφώνεται στο 15,6%, ενώ ο χαμηλότερος καταγράφεται στην Ισπανία με 7,4%. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες χώρες κινούνται σε επίπεδα μεταξύ 9% και 10%.
Η Βουλγαρία αποτελεί τη μοναδική χώρα της σύγκρισης με υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση στα εξεταζόμενα προϊόντα, καθώς εφαρμόζει συντελεστή ΦΠΑ 20% σε όλα τα είδη. Στη μελέτη διευκρινίζεται επίσης ότι δεν ήταν δυνατό να συνυπολογιστούν ειδικοί φόροι κατανάλωσης, όπως εκείνοι που επιβάλλονται στον καφέ.
Το ΙΕΛΚΑ αναφέρει ότι η συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιείται συστηματικά τα τελευταία δώδεκα χρόνια και καταγράφει διαχρονικά χαμηλότερες τιμές για το τυπικό καλάθι στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές που συμμετέχουν στη σύγκριση.
Στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων επισημαίνεται ότι παράγοντες όπως οι συντελεστές ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, η συνολική φορολογία, η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή, οι καταναλωτικές συνήθειες, το ενεργειακό κόστος, οι δαπάνες μεταφοράς, το μισθολογικό κόστος, η γεωγραφική ιδιαιτερότητα κάθε χώρας, το μέγεθος της αγοράς, το ισοζύγιο εισαγωγών και εξαγωγών τροφίμων, η παραγωγικότητα του λιανεμπορίου και η εποχικότητα της ζήτησης επηρεάζουν τη διαμόρφωση των τελικών τιμών.
Για τη συλλογή των στοιχείων χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε κάθε χώρα. Στην Ελλάδα περιλήφθηκαν οι αλυσίδες Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, My Market, Μασούτης και Market In. Στο Ηνωμένο Βασίλειο εξετάστηκαν οι Morrisons, ASDA, Sainsbury’s, Coop, Ocado και Tesco, στην Ισπανία οι Carrefour, Mercadona, Caprabo, Condis, Dia, Eroski, SoySuper και Alcampo, στην Ιταλία οι CosiComodo, emiDrive, Pim Spesa, Agora, Everli, HeyConad και easyCoop, στην Πορτογαλία οι Continente, Minipreco, Auchan και Spar, στη Γαλλία οι Monoprix Plus, Carrefour, Super U, Auchan και Aldi, στη Γερμανία οι Edeka, Rewe, Kaufland, Lekkerland, Bela και Norma, στη Ρουμανία οι Carrefour, Auchan και Mega Image και στη Βουλγαρία οι Kaufland, Lidl, Supermag και eBag.
