Η παρουσία του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες προκαλεί αυξημένη ανησυχία, καθώς το συγκεκριμένο ξενικό είδος μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία με δύο διαφορετικούς τρόπους. Από τη μία πλευρά, το δάγκωμά του μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς λόγω της ιδιαίτερα ισχυρής γνάθου του και από την άλλη η κατανάλωσή του μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση από τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να αποβεί ακόμη και θανατηφόρα. Οι αρμόδιες αρχές και οι οργανισμοί υγείας υπενθυμίζουν ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί ψάρι κατάλληλο για κατανάλωση και δεν πρέπει να συλλέγεται, να καθαρίζεται ή να μαγειρεύεται από πολίτες. Παράλληλα, οι λουόμενοι καλούνται να αποφεύγουν την επαφή με το είδος, καθώς η προσπάθεια να το πιάσει κάποιος ή να το απομακρύνει μπορεί να οδηγήσει σε τραυματισμό.
Το δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό
Ο λαγοκέφαλος, γνωστός επιστημονικά ως Lagocephalus sceleratus, διαθέτει ιδιαίτερα δυνατές σιαγόνες που μοιάζουν με ράμφος. Το χαρακτηριστικό αυτό του επιτρέπει να κόβει με μεγάλη δύναμη και αποτελεί τον βασικό λόγο για τον οποίο τα δαγκώματα μπορούν να προκαλέσουν βαθιές πληγές. Οι τραυματισμοί αφορούν κυρίως ανθρώπους που επιχειρούν να πιάσουν το ψάρι με τα χέρια τους, είτε επειδή το έχουν ψαρέψει είτε επειδή το βρίσκουν σε ρηχά νερά και προσπαθούν να το απομακρύνουν. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί σοβαρές κακώσεις στα δάχτυλα και απώλεια ιστών εξαιτίας της δύναμης της γνάθου του.
Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός έχει δώσει συγκεκριμένες οδηγίες για την αντιμετώπιση ενός τέτοιου τραυματισμού. Η πρώτη ενέργεια είναι ο καθαρισμός του τραύματος με άφθονο καθαρό νερό και σαπούνι, ενώ σε περίπτωση αιμορραγίας χρειάζεται σταθερή πίεση με καθαρή γάζα ή ύφασμα. Εάν το τραύμα είναι βαθύ, υπάρχει έντονη αιμορραγία ή ο τραυματισμός αφορά δάχτυλα και αρθρώσεις, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το δάγκωμα του λαγοκέφαλου δεν προκαλεί δηλητηρίαση μέσω της πληγής, καθώς ο κίνδυνος τοξικότητας αφορά κυρίως την κατανάλωση του ψαριού. Ωστόσο, το ίδιο το τραύμα μπορεί να είναι σοβαρό λόγω της μηχανικής βλάβης που προκαλούν οι σιαγόνες του.
Η μεγαλύτερη απειλή είναι η κατανάλωση του ψαριού
Ο σημαντικότερος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία σχετίζεται με τη τετροδοτοξίνη, μια νευροτοξίνη που μπορεί να υπάρχει στη σάρκα και στα εσωτερικά όργανα του λαγοκέφαλου. Η ουσία αυτή επηρεάζει το νευρικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρά συμπτώματα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την κατανάλωση. Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν μούδιασμα γύρω από το στόμα, ναυτία, εμετούς, ζάλη, αδυναμία και δυσκολία στην κίνηση ή στην ομιλία. Σε σοβαρές περιπτώσεις η δηλητηρίαση μπορεί να εξελιχθεί σε μυϊκή παράλυση και αναπνευστική ανεπάρκεια. Το πρόβλημα είναι ότι η τοξίνη δεν εξουδετερώνεται με το συνηθισμένο μαγείρεμα ή την κατάψυξη. Επιπλέον, η κατανομή της στο ψάρι δεν είναι πάντα προβλέψιμη, γεγονός που σημαίνει ότι κανένα μέρος του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση. Για αυτόν τον λόγο οι ειδικοί συστήνουν να μην επιχειρείται ποτέ η παρασκευή του.
