Α. Μαυρομάτης: “Έχουμε 6.000 είδη ενδημικά είδη στην χώρα μας και εμείς βασιζόμαστε μόνο σε οκτώ ή και εννέα, έξι εκ των οποίων μάλιστα, δεν είναι καν από τη χώρα μας. Αυτή η μυωπική προσέγγιση πρέπει να σταματήσει”
Ηχηρό μήνυμα για τη διάσωση των γηγενών γεωργικών ειδών και ποικιλιών, «εδώ και τώρα», στέλνει η Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, όπως διαμορφώνεται από την 6η διεθνή επιστημονική συνάντηση που ολοκληρώθηκε στη συμπρωτεύουσα, με τη συμμετοχή 2000 συνέδρων. Η Διακήρυξη θέτει επίσης στο επίκεντρο τα ζητήματα της επισιτιστικής ασφάλειας και της παγκόσμιας διατροφής, καθώς και την επιτυχή αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, που απειλούν την επάρκεια σε τρόφιμα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τα παραπάνω τόνισε ο καθηγητής τμήματος Γεωπονίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Αθανάσιος Μαυρομάτης, εξηγώντας ότι το προσχέδιο της Διακήρυξης σκιαγραφήθηκε στο πλαίσιο της 6ης επιστημονικής συνάντησης για τις τοπικές και γηγενείς ποικιλίες που διοργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη – και όσοι ενδιαφέρονται να καταθέσουν τις προτάσεις ή και θέσεις τους, είτε είναι επιστήμονες, ερευνητές, παραγωγοί ή και απλοί πολίτες, θα μπορούν να το πράξουν μέχρι την 12η Ιουνίου 2022.
«Η Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης, κάνει τη χώρα μας πιο εξωστρεφή και δραστήρια σε ό,τι αφορά το θέμα της διάσωσης των τοπικών ποικιλιών και των γηγενών ειδών», σημείωσε ο κ. Μαυρομάτης. «Είναι μία ακόμα κίνηση, με την οποία η χώρα μας πιστοποιεί τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει την κλιματική κρίση και τις συνέπειές της». ‘Αλλωστε, όπως είπε, η διατροφή των πολιτών δεν χρειάζεται να βασίζεται σε 9 μονάχα, ή και 19 είδη παγκοσμίως: «Οι εποχές είναι δύσκολες και οφείλουμε όλοι μας να βρούμε και άλλες λύσεις, προκειμένου να εξασφαλιστική η επισιτιστική ασφάλεια και επάρκεια».
Μεταξύ άλλων, ο κ. Μαυρομάτης επισήμανε, ότι με τη Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης που θα αφορά σε ένα πολυσέλιδο κείμενο, «θέλουμε να δείξουμε σε όλο τον κόσμο την αξία των φυτογεννετικών πόρων, η διαχείριση των οποίων δεν γίνεται με τον ίδιο τρόπο και λογική σε όλο τον κόσμο». Με την είσοδο του 20ου αιώνα, «έχουμε έναν αριθμό εξαφάνισης γηγενών ειδών, που ανέρχεται σε 1.600-1700 είδη φυτών ανά δεκαετία. Σε λίγα χρόνια, φυτά που σήμερα καταναλώνονται ευρέως και σε παγκόσμιο επίπεδο, λόγω και των ευεργετικών τους ιδιοτήτων, δεν θα είναι δυνατόν να βρεθούν».
Υπάρχει ωστόσο ελπίδα. Όπως επεσήμανε ο κ. Μαυρομάτης, «υπάρχουν χώρες πραγματικά ευαισθητοποιημένες, με μεγάλη δυναμική στη διάσωση και αξιοποίηση των τοπικών ποικιλιών και γηγενών ειδών», ενώ πλέον υπάρχει και τεχνολογία, τεχνογνωσία και δυνατότητα μέσα από χημικές αναλύσεις, να εξασφαλιστεί μεγάλη πληροφορία για την αξία των φυτών που μας περιβάλλουν, «και εμείς δεν πρέπει να τα χάσουμε», υπογράμμισε.
Ειδικότερα για την Ελλάδα, ο ίδιος επισήμανε ότι «έχουμε 6.000 είδη ενδημικά στην χώρα μας και εμείς βασιζόμαστε μόνο σε οκτώ ή και εννέα, έξι εκ των οποίων μάλιστα, δεν είναι καν από τη χώρα μας. Αυτή η μυωπική προσέγγιση πρέπει να σταματήσει και η Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα βήμα προς την κατεύθυνση αυτή», σημείωσε.
Την 6η επιστημονική συνάντηση για τις τοπικές και γηγενείς ποικιλίες, διοργάνωσαν στη συμπρωτεύουσα, η κοσμητεία Γεωπονίας, Δασοπονίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, το τμήμα Γεωπονίας και το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η διοργάνωση έγινε υπό την αιγίδα των υπουργείων Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης) και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ως συνδιοργανωτές συμμετείχαν, ο ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων, η Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού, η Ένωση Αγροτών Βιοκαλλιεργητών Βόρειας Ελλάδας, το Εργαστήριο Διεπιστημονικής Αρχαιολογικής Έρευνας ΑΠΘ Ε.Δ.Α.Ε., και τα στελέχη του ερευνητικού προγράμματος Plant Cult ERC του Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας και Καινοτομίας του ΑΠΘ.
