Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον ρόλο μιας διαμεμβρανικής πρωτεΐνης ως μοριακού αισθητήρα της δίψας στα θηλαστικά
Η δίψα αποτελεί μία από τις βασικότερες φυσιολογικές λειτουργίες που εξασφαλίζουν την επιβίωση των ανθρώπων και των ζώων. Είναι το εσωτερικό σήμα που μας προειδοποιεί για αφυδάτωση και μας οδηγεί στην αναπλήρωση των υγρών του σώματος, εξασφαλίζοντας την ευαίσθητη ισορροπία του νερού που είναι θεμελιώδης για την ομαλή λειτουργία των κυττάρων και των οργάνων. Παρότι η σημασία της δίψας είναι αυτονόητη, ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος ανιχνεύει και μεταφράζει τις ανάγκες του σώματος σε αυτό το αίσθημα παρέμενε εν πολλοίς μυστήριο. Ωστόσο, νέα μελέτη από ερευνητές του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Πρωτεύουσας και του Εργαστηρίου Shenzhen Bay στην Κίνα αποκαλύπτει την πρωτεΐνη TMEM63B ως μοριακό αισθητήρα που προκαλεί τη δίψα στα θηλαστικά.
Η TMEM63B είναι μια διαμεμβρανική πρωτεΐνη, δηλαδή μια πρωτεΐνη που διαπερνά τη μεμβράνη των κυττάρων. Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neuron, οι επιστήμονες εντόπισαν την έκφραση αυτής της πρωτεΐνης σε νευρώνες του υποφορνικού οργάνου (SFO), μιας περιοχής του εγκεφάλου που είναι γνωστή για τον ρόλο της στην ανίχνευση αλλαγών στην οσμωτικότητα του αίματος. Η βασική ανακάλυψη είναι ότι η TMEM63B ενεργοποιείται όταν αυξάνεται η συγκέντρωση διαλυμένων ουσιών στο αίμα, προκαλώντας ηλεκτρικά σήματα στους νευρώνες του SFO που μεταφράζονται σε αίσθημα δίψας. Όταν η πρωτεΐνη αυτή απουσιάζει, όπως διαπιστώθηκε σε γενετικά τροποποιημένα ποντίκια χωρίς το γονίδιο Tmem63b, η ικανότητα ανίχνευσης της αφυδάτωσης εξασθενεί σημαντικά.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτή η συμπεριφορική και λειτουργική συσχέτιση καθιστά την TMEM63B έναν υπεροσμωτικό αισθητήρα, έναν μοριακό μεταφραστή των βιοχημικών αλλαγών σε νευρωνική δραστηριότητα που οδηγεί στο να πιούμε νερό. Η σημασία αυτής της ανακάλυψης υπερβαίνει την ακαδημαϊκή κατανόηση της δίψας. Αν η TMEM63B επιβεβαιωθεί ως θεμελιώδης σε αυτόν τον μηχανισμό και σε άλλα θηλαστικά, μπορεί να αποτελέσει στόχο για μελλοντικές θεραπείες σε παθήσεις που σχετίζονται με διαταραχές της υδατικής ισορροπίας ή γενετικές δυσλειτουργίες στην αντίληψη της δίψας.
Ασθενείς με σπάνιες μεταβολικές ή νευρολογικές διαταραχές που δεν αισθάνονται πότε είναι αφυδατωμένοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την ανάπτυξη φαρμάκων που ενεργοποιούν ή υποκαθιστούν τη δράση της TMEM63B. Αντίστοιχα, η κατανόηση αυτού του μοριακού μηχανισμού θα μπορούσε να βελτιώσει τη διαχείριση υγρών σε καταστάσεις όπως τα εγκαύματα, οι λοιμώξεις ή οι χρόνιες νεφρικές παθήσεις.
