O Χρήστος Νιχωρλής, Προϊστάμενος της Δ/νσης Υποδομών & Βιομηχανικών Ελέγχων της ΤΑΗ και αναγνωρισμένος επιθεωρητής ADR & ATP της TÜV AUSTRIA Hellas, αναλύει την αξία της αντικειμενικής αξιολόγησης σε όλο τον κύκλο ζωής της εγκατάστασης
Στη βιομηχανική δραστηριότητα, η ασφάλεια συχνά αντιμετωπίζεται ως κάτι αυτονόητο, μέχρι τη στιγμή που αποδεικνύεται πόσο κρίσιμο είναι να μην αφήνεται τίποτα στην τύχη. Η εύρυθμη λειτουργία μιας εγκατάστασης δεν εξαρτάται μόνο από την παραγωγική της δυνατότητα ή τον τεχνολογικό της εξοπλισμό, αλλά από το κατά πόσο έχουν προβλεφθεί, από την αρχή, όλες εκείνες οι συνθήκες που επιτρέπουν τη λειτουργία της με σταθερότητα και ασφάλεια στον χρόνο.
Σε κάθε βιομηχανική μονάδα, ο κύκλος ζωής της ασφάλειας αρχίζει από το πρώτο στάδιο, δηλαδή τον σχεδιασμό. Εκεί λαμβάνονται οι βασικές αποφάσεις που καθορίζουν αν μια εγκατάσταση θα μπορεί να λειτουργεί με ασφάλεια και αντοχή στον χρόνο. Η σωστή μελέτη, η έγκριση των προβλέψεων και η επιβεβαίωση ότι κάθε επιλογή ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της εγκατάστασης αποτελούν το πρώτο φίλτρο πρόληψης.
Ακολουθεί η κατασκευή, όπου το ζητούμενο δεν είναι απλώς να ολοκληρωθεί ένα έργο, αλλά να υλοποιηθεί ακριβώς όπως έχει σχεδιαστεί. Σε αυτό το στάδιο, ακόμη και μικρές αποκλίσεις μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες που αργότερα θα εξελιχθούν σε σοβαρούς κινδύνους. Για τον λόγο αυτό, η επιβεβαίωση ότι κάθε βήμα τηρεί το αρχικό σχέδιο, μαζί με τις τελικές δοκιμές πριν από την έναρξη λειτουργίας, είναι καθοριστικής σημασίας.
Το τρίτο στάδιο, και συχνά το πιο κρίσιμο, είναι η λειτουργία. Εκεί, η πρόληψη μεταφράζεται σε περιοδικούς ελέγχους. Καμία εγκατάσταση δεν παραμένει ίδια στον χρόνο. Η χρήση, η φθορά, οι συνθήκες λειτουργίας και η ηλικία του εξοπλισμού δημιουργούν σταδιακά νέες παραμέτρους κινδύνου. Γι’ αυτό οι έλεγχοι δεν είναι μια τυπική διαδικασία, αλλά ένα αναγκαίο εργαλείο διατήρησης της ασφάλειας, με συχνότητα που καθορίζεται ανάλογα με την επικινδυνότητα κάθε εξοπλισμού ή εγκατάστασης.
Η πρόληψη, βέβαια, δεν είναι πανάκεια. Όπως ένας άνθρωπος κάνει τακτικές ιατρικές εξετάσεις χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποκλείεται κάθε πρόβλημα υγείας, έτσι και σε μια βιομηχανική εγκατάσταση οι έλεγχοι δεν εξαλείφουν απόλυτα κάθε ενδεχόμενο αστοχίας. Αυξάνουν όμως σημαντικά την πιθανότητα να εντοπιστεί έγκαιρα κάτι πριν εξελιχθεί σε δυσάρεστο γεγονός.
Γι’ αυτό η εμπλοκή ενός ανεξάρτητου τρίτου φορέα, όπως η TÜV AUSTRIA στην Ελλάδα, σε όλο τον κύκλο ζωής μιας εγκατάστασης είναι ζωτικής σημασίας. Όχι μόνο επειδή προσφέρει τεχνική γνώση, αλλά κυρίως επειδή εξασφαλίζει μια σταθερή, αντικειμενική ματιά από την αρχή μέχρι το τέλος: από τη μελέτη, στην κατασκευή, έως τη μακροχρόνια λειτουργία. Η ασφάλεια στη βιομηχανία δεν προστατεύει μόνο τον εξοπλισμό ή την παραγωγή. Προστατεύει ανθρώπους, διασφαλίζει συνέχεια λειτουργίας και προλαμβάνει κόστος που συχνά αποδεικνύεται πολύ μεγαλύτερο όταν το πρόβλημα έχει ήδη εμφανιστεί.
