Τα έσοδα θα διατεθούν στο σύστημα υγείας, με στόχο την πρόληψη και την αλλαγή διατροφικών συνηθειών εν μέσω αυξανόμενης πίεσης για αυστηρότερα μέτρα
Η Γερμανία προχωρά στην επιβολή φόρου στα ζαχαρούχα αναψυκτικά από το 2028, εντάσσοντας το μέτρο σε ένα ευρύτερο πακέτο μεταρρυθμίσεων στον τομέα της υγείας. Η απόφαση εγκρίθηκε από την κυβέρνηση με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης, την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και την αποσυμφόρηση του συστήματος υγείας.
Τα έσοδα από τον νέο φόρο εκτιμώνται στα 450 εκατ. ευρώ και θα κατευθύνονται απευθείας στη χρηματοδότηση δράσεων δημόσιας υγείας. Προβλέπεται να ενισχύσουν προγράμματα πρόληψης, παρεμβάσεις στον χώρο εργασίας και ευρύτερες πρωτοβουλίες για τη βελτίωση των διατροφικών συνηθειών του πληθυσμού, χωρίς να ενσωματώνονται στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.
Ο σχεδιασμός του φόρου παραμένει υπό διαμόρφωση, με ανοιχτά ζητήματα όπως ο ακριβής συντελεστής και ο τρόπος εφαρμογής. Η πρόταση προωθήθηκε έπειτα από αυξανόμενη πίεση τόσο από την κοινή γνώμη όσο και από το πολιτικό σύστημα για αυστηρότερη ρύθμιση της κατανάλωσης ζάχαρης. Ο πρωθυπουργός του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν, Daniel Günther, είχε επισημάνει ήδη από τον Μάρτιο τις επιπτώσεις της υπερβολικής ζάχαρης στη δημόσια υγεία και στην οικονομία.
Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις των CDU, η στήριξη προς το μέτρο διευρύνθηκε, με βουλευτές από τους Χριστιανοδημοκράτες, τους Πράσινους και τους Σοσιαλδημοκράτες να τάσσονται υπέρ. Δημοσκοπήσεις καταγράφουν σαφή μεταστροφή της κοινής γνώμης, καθώς περίπου το 60% των πολιτών υποστηρίζει τη φορολόγηση των ζαχαρούχων αναψυκτικών, ενώ αντίστοιχα ευρήματα από έρευνες της foodwatch ανεβάζουν το ποσοστό στο 62%.
Η επιλογή της φορολόγησης εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή πρακτική. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότερες από 100 χώρες έχουν υιοθετήσει ανάλογα μέτρα. Εμπειρικά δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο και το Μεξικό δείχνουν ότι η φορολόγηση οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης και συμβάλλει στον περιορισμό ασθενειών όπως ο διαβήτης τύπου 2.
Το βρετανικό μοντέλο αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς. Η φορολόγηση εφαρμόζεται στους παραγωγούς με βάση την περιεκτικότητα σε ζάχαρη ανά 100 ml, γεγονός που οδήγησε τις εταιρείες σε αναδιαμόρφωση των προϊόντων τους και σε μείωση της ζάχαρης κατά περίπου 30% μέσα σε λίγα χρόνια. Η συζήτηση επεκτείνεται και στις κοινωνικές επιπτώσεις του μέτρου. Ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος, που πλήττονται περισσότερο από διατροφικές ασθένειες, είναι πιθανό να ωφεληθούν περισσότερο από τη μείωση της κατανάλωσης. Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση των εσόδων για πολιτικές όπως η ενίσχυση της σχολικής διατροφής ή η μείωση της φορολογίας σε υγιεινά τρόφιμα.
