Η EFSA προτείνει εκσυγχρονισμό των πρακτικών εκτροφής βοοειδών
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δημοσίευσε πρόσφατα επιστημονική γνωμοδότηση σχετικά με την ευζωία των βοοειδών που εκτρέφονται για την παραγωγή κρέατος. Το έγγραφο αξιολογεί τις συνθήκες υπό τις οποίες εκτρέφονται τα ζώα σε διάφορα συστήματα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προτείνει επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις για τη βελτίωσή τους. Η παρούσα περίληψη σε απλή γλώσσα έχει ως στόχο να κάνει κατανοητά τα βασικά συμπεράσματα και να ενισχύσει τη διαφάνεια γύρω από τις επιστημονικές δραστηριότητες της EFSA. Σημειώνεται ότι προς το παρόν δεν υφίσταται εξειδικευμένη νομοθεσία της ΕΕ για την ευζωία των βοοειδών κρεατοπαραγωγής, παρά μόνο γενικοί κανόνες προστασίας των ζώων. Η γνώμη βασίστηκε σε επιστημονική βιβλιογραφία έως και τα μέσα του 2024, καθώς και σε σχόλια ενδιαφερομένων που συλλέχθηκαν μέσω δημόσιας διαβούλευσης. Το επίκεντρο της ανάλυσης ήταν η αξιολόγηση των συνηθισμένων πρακτικών εκτροφής, των επιπτώσεών τους στην ευζωία και των δυνατοτήτων βελτίωσης, με τελικό σκοπό την ενημέρωση πιθανών μελλοντικών νομοθετικών πρωτοβουλιών.
Τα βασικά πορίσματα είναι ανησυχητικά, καθώς οι συνηθισμένες πρακτικές στέγασης περιορίζουν τη φυσιολογική συμπεριφορά των ζώων, ενώ παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις σε χώρους, κατάλληλα δάπεδα και ερεθίσματα. Η παραμονή σε περιβάλλον χωρίς εμπλουτισμό προκαλεί άγχος και πλήξη. Η έλλειψη πρόσβασης σε εξωτερικούς χώρους και σε καθαρό νερό υποβαθμίζει περαιτέρω την ποιότητα ζωής των ζώων. Η EFSA τονίζει ότι η υπερμυϊκή ανάπτυξη και οι ακρωτηριασμοί (όπως η αποκοπή των κεράτων ή η ευνουχισμός) δημιουργούν σημαντικά προβλήματα ευζωίας και θα πρέπει να περιορίζονται μόνο σε περιπτώσεις απολύτως απαραίτητες για την υγεία των ζώων και μόνο με χρήση αναισθησίας και αναλγησίας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στους λεγόμενους δείκτες ευζωίας (ABM), οι οποίοι μπορούν να συλλέγονται στα σφαγεία και να παρέχουν πολύτιμα στοιχεία για τις συνθήκες στις εκμεταλλεύσεις. Ενδεικτικά, μπορούν να εντοπιστούν τραυματισμοί στο δέρμα ή βλάβες στους πνεύμονες που προέρχονται από ακατάλληλες πρακτικές διαβίωσης. Ανάμεσα στους περιορισμούς της μελέτης περιλαμβάνονται η ανομοιομορφία των πρακτικών μεταξύ των κρατών-μελών, η ανεπαρκής γνώση για την ακριβή ποσότητα φυτικών ινών που απαιτούνται στη διατροφή, καθώς και η απουσία τυποποιημένων δεικτών για την αξιολόγηση της καταλληλότητας των ζώων προς μεταφορά. Ωστόσο, τα περισσότερα συμπεράσματα της EFSA στηρίζονται σε επίπεδα επιστημονικής βεβαιότητας άνω του 90%.
Η EFSA καλεί την ερευνητική κοινότητα και τον αγροτικό τομέα να προχωρήσουν σε τρεις κατευθύνσεις:
- Βελτίωση των συνθηκών στέγασης και αύξηση του διαθέσιμου χώρου ανά ζώο.
- Περιορισμός των επώδυνων επεμβάσεων και ενίσχυση των μέτρων ανακούφισης του πόνου όπου αυτές είναι απαραίτητες.
- Ενσωμάτωση περισσότερων δεικτών ευζωίας στη σφαγή για ουσιαστική παρακολούθηση της κατάστασης των ζώων στις εκμεταλλεύσεις.
