Δείτε πίνακα με ορισμένες από τις πιο γνωστές δευτερογενείς φυτικές ουσίες, τις φυσικές τους πηγές και τις επιδράσεις τους στον οργανισμό
Οι δευτερογενείς φυτικές ουσίες αποτελούν μια μεγάλη ομάδα χημικών ενώσεων που συναντώνται στα φυτά και καταναλώνονται καθημερινά μέσω της διατροφής μας. Παρότι δεν είναι απαραίτητες για την άμεση επιβίωση του ανθρώπινου οργανισμού, όλο και περισσότερες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη ασθενειών και στη συνολική υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Ch: Δύο ελαιόλαδα ιδιωτικής ετικέτας στα χειρότερα της αγοράς σε φυτοφάρμακα, πλαστικοποιητές και υπολείμματα ορυκτελαίων
Πρόκειται για φυσικές ενώσεις που βρίσκονται σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά. Σε αντίθεση με τις πρωτογενείς θρεπτικές ουσίες όπως οι πρωτεΐνες, τα λιπαρά και οι υδατάνθρακες, δεν συμμετέχουν άμεσα στον βασικό μεταβολισμό του ανθρώπου. Για τα φυτά όμως έχουν κρίσιμη σημασία, καθώς συμβάλλουν στην επιβίωσή τους. Οι ουσίες αυτές δίνουν στα φυτά χρώμα, άρωμα και γεύση, λειτουργώντας ως μηχανισμοί άμυνας ή προσέλκυσης. Για παράδειγμα, έντονα χρώματα προσελκύουν έντομα για επικονίαση, ενώ πικρές ή τοξικές γεύσεις αποτρέπουν τα φυτοφάγα ζώα. Ένα άλλο παράδειγμα: Το μπρόκολο, χρησιμοποιεί φυτοχημικά για να αποτρέψει τα αρπακτικά. Όταν αυτά τα αρπακτικά τσιμπολογούν το λάχανο, παράγονται πικρές ενώσεις – τα ζώα στη συνέχεια αφήνουν το λαχανικό στην ησυχία του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα σνακ που κάνουν τα παιδιά υπερτασικά από μικρή ηλικία – Εργαστηριακό τεστ σε 30 προϊόντα που βρίσκονται στα ράφια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 7 κόλπα που χρησιμοποιούν οι παρασκευαστές τροφίμων για να σας κάνουν να πιστεύετε ότι τα προϊόντα τους είναι υγιεινά
Πώς λειτουργούν στον ανθρώπινο οργανισμό
Αν και δεν είναι απαραίτητες για τη ζωή, πολλές από αυτές τις ουσίες έχουν θετικές επιδράσεις στην υγεία. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Διατροφής, η υψηλή πρόσληψη δευτερογενών φυτικών ουσιών μέσω φυτικών τροφών σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και ορισμένων μορφών καρκίνου. Πολλές από αυτές λειτουργούν ως αντιοξειδωτικά, δηλαδή προστατεύουν τα κύτταρα από τις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες συνδέονται με το οξειδωτικό στρες και την πρόωρη γήρανση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται σοκολατάκια από δυο διαφορετικές μάρκες λόγω σοβαρού κινδύνου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υπάρχει όντως «καλύτερη» ώρα για να πίνουμε νερό;
Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένες από τις πιο γνωστές δευτερογενείς φυτικές ουσίες, οι φυσικές τους πηγές και οι πιθανές επιδράσεις τους στον οργανισμό:
| Δευτερογενής φυτική ουσία | Πηγές τροφίμων | Πιθανές επιδράσεις |
|---|---|---|
| Καροτενοειδή | καρότα, ντομάτες, πιπεριές, σπανάκι, κολοκύθα | αντιοξειδωτική δράση, ενίσχυση ανοσοποιητικού, πιθανή αντικαρκινική προστασία |
| Φλαβονοειδή | μήλα, μούρα, κρεμμύδια, τσάι, σταφύλια | αντιφλεγμονώδη δράση, προστασία καρδιάς και αγγείων |
| Γλυκοσινολάτες | μπρόκολο, λάχανο, ραπανάκι | υποστήριξη αποτοξίνωσης, πιθανή αντικαρκινική δράση |
| Φυτοστερόλες | ξηροί καρποί, σπόροι, όσπρια | μείωση χοληστερόλης |
| Φαινολικά οξέα | καφές, δημητριακά ολικής άλεσης | αντιοξειδωτική δράση |
| Σουλφίδια | σκόρδο, κρεμμύδι, πράσο | αντιμικροβιακή και καρδιοπροστατευτική δράση |
Πότε οι φυτικές ουσίες μπορεί να είναι επιβαρυντικές
Παρότι οι περισσότερες έχουν θετική επίδραση, ορισμένες δευτερογενείς φυτικές ουσίες μπορεί να είναι επιβλαβείς σε μεγάλες ποσότητες ή όταν τα τρόφιμα δεν προετοιμάζονται σωστά. Παραδείγματα αποτελούν οι λεκτίνες στα ωμά όσπρια, η σολανίνη στις πράσινες πατάτες και τα κυανογόνα γλυκοσίδια σε πικραμύγδαλα ή κουκούτσια ορισμένων φρούτων. Η σωστή θερμική επεξεργασία, όπως το βράσιμο των φασολιών, εξουδετερώνει τις περισσότερες από αυτές τις ουσίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρέπει να ξεπλένουμε την κινόα πριν το μαγείρεμα;
Η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί ότι η καλύτερη στρατηγική είναι η κατανάλωση μεγάλης ποικιλίας φυτικών τροφών. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί και προϊόντα ολικής άλεσης προσφέρουν έναν συνδυασμό διαφορετικών δευτερογενών φυτικών ουσιών που δρουν συμπληρωματικά. Επιπλέον, πολλές από αυτές βρίσκονται κυρίως στη φλούδα των τροφίμων, γεγονός που καθιστά σημαντική την κατανάλωση ολόκληρων, καλά πλυμένων προϊόντων.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
