Κάθε ευρώ που επενδύεται στην ασφάλεια τροφίμων αποδίδει 46 ευρώ σε αξία δημόσιας υγείας
Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Ασφάλειας Τροφίμων στις 7 Ιουνίου 2026, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δημοσίευσε τις πιο ολοκληρωμένες εκτιμήσεις που έχουν γίνει ποτέ για το παγκόσμιο φορτίο τροφιμογενών νοσημάτων, τις πρώτες από την αντίστοιχη έκδοση του 2015. Τα νέα δεδομένα καλύπτουν 42 μικροβιολογικούς και χημικούς κινδύνους σε 194 χώρες, με εθνικές εκτιμήσεις και χρονοσειρές που εκτείνονται από το 2000 έως το 2021, επιτρέποντας για πρώτη φορά σε χώρες να παρακολουθούν πώς εξελίχθηκε το φορτίο τροφιμογενών νοσημάτων τις τελευταίες δύο δεκαετίες και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών τους. Η Elaine Borghi, επικεφαλής της Μονάδας Παρακολούθησης και Επιτήρησης του ΠΟΥ, εξήγησε σε αποκλειστική συνέντευξη ότι οι εκτιμήσεις βασίστηκαν σε χιλιάδες σημεία δεδομένων από συστήματα επιτήρησης, επιστημονική βιβλιογραφία και πληθυσμιακές μελέτες, με τη συμβολή περισσότερων από 120 επιστημόνων παγκοσμίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια λαχανικά και φρούτα δεν πρέπει να βάζετε στο ψυγείο – Και ποια χαλάνε αν τα αφήσετε έξω
Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά στο μέγεθός τους: 866 εκατομμύρια ασθένειες και 1,52 εκατομμύρια θάνατοι από τρόφιμα κάθε χρόνο, με συνολική απώλεια 1,57 εκατομμυρίου ετών ζωής προσαρμοσμένων για αναπηρία. Ο ΠΟΥ χαρακτηρίζει αυτό το φορτίο ως συγκρίσιμο με εκείνο της φυματίωσης, του HIV/AIDS και της ελονοσίας. Το πιο αποκαλυπτικό εύρημα είναι η κυριαρχία των χημικών κινδύνων, καθώς αν και ευθύνονται για μόλις το 7% των ασθενειών, είναι υπεύθυνοι για 73% όλων των θανάτων από μολυσμένα τρόφιμα, με το αρσενικό να αντιστοιχεί στο 42% και τον μόλυβδο στο 31% όλων των θανάτων. Παιδιά κάτω των πέντε ετών εμφανίζουν ποσοστά ασθένειας δύο έως επτά φορές υψηλότερα από τις μεγαλύτερες ηλικίες, και η νοτιοανατολική Ασία παρουσιάζει το υψηλότερο φορτίο παγκοσμίως.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο παγωτό από σούπερ μάρκετ είναι πραγματικά υγιεινό
Η οικονομική διάσταση
Η Borghi υπογράμμισε ότι κεντρικός στόχος των νέων εκτιμήσεων δεν είναι μόνο η καταγραφή του προβλήματος αλλά η μετατροπή των δεδομένων σε στοχευμένες παρεμβάσεις. Χρησιμοποιώντας τα Έτη Ζωής Προσαρμοσμένα για Αναπηρία ως κοινό μέτρο σύγκρισης, οι χώρες μπορούν να αξιολογούν ποιοι κίνδυνοι είναι πιο επιβλαβείς στη δική τους πραγματικότητα και να ιεραρχούν ανάλογα τις παρεμβάσεις. Τα οικονομικά στοιχεία της έκθεσης είναι εξίσου αποκαλυπτικά. Οι παραγωγικές απώλειες από τροφιμογενή νοσήματα ανήλθαν σε 284 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021, και κάθε ευρώ που επενδύεται σε υποδομές ασφάλειας τροφίμων αποδίδει 46 ευρώ σε αξία δημόσιας υγείας, σύμφωνα με χωριστή έκθεση του ΠΟΥ. Αυτό το επιχείρημα κόστους-οφέλους αναμένεται να αποτελέσει το ισχυρότερο εργαλείο για να πειστούν κυβερνήσεις να επενδύσουν σε συστήματα επιτήρησης, εργαστηριακές υποδομές και εκπαίδευση, ειδικά σε χώρες με περιορισμένους πόρους όπου το φορτίο είναι δυσανάλογα υψηλό. Ο ΠΟΥ σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τις νέες εκτιμήσεις ως θεμέλιο για ισχυρότερη επιτήρηση, τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής και διεθνή συνεργασία μέσω δικτύων όπως το INFOSAN και η Συμμαχία του ΠΟΥ για την Ασφάλεια Τροφίμων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διαλέγετε φρέσκο σολομό – Αυτά είναι τα σημάδια που κανείς δεν σας είπε να προσέχετε
Πηγή: WFSD 2026: Exclusive WHO Interview on New Global Foodborne Disease Estimates, Food Safety Magazine: https://www.food-safety.com/articles/11490-wfsd-2026-exclusive-who-interview-on-new-global-foodborne-disease-estimates
