Τι σημαίνει στην πράξη η λίστα με τα φρούτα και λαχανικά που έχουν τα περισσότερα φυτοφάρμακα
Κάθε χρόνο η αμερικανική οργάνωση Environmental Working Group (EWG) δημοσιεύει τη λίστα «Dirty Dozen», με τα φρούτα και λαχανικά που εμφανίζουν τα υψηλότερα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Η λίστα κυκλοφορεί ευρέως και προκαλεί ανησυχία σε πολλούς καταναλωτές, αλλά δύο τοξικολόγοι εξηγούν γιατί τα ευρήματά της χρειάζονται σημαντικό πλαίσιο για να κατανοηθούν σωστά.
Ο τοξικολόγος Alex LeBeau σημειώνει ότι η λίστα «δεν είναι διατυπωμένη με τρόπο που να παρέχει επαρκές πλαίσιο στους καταναλωτές», καθώς χρησιμοποιεί δεδομένα από διαφορετικά έτη και η σειρά κατάταξης δεν είναι πάντα σαφής. Ο ιατρός τοξικολόγος Ryan Marino από το Πανεπιστήμιο Case Western Reserve υπογραμμίζει ότι «η EPA και το USDA έχουν δοκιμάσει τα φυτοφάρμακα και τα έχουν εγκρίνει ως μη επιβλαβή για την υγεία, επειδή οι ίχνη ποσότητες είναι κάτω από το όριο τοξικολογικής ανησυχίας». Η βασική τοξικολογική αρχή, όπως την διατυπώνει ο LeBeau, είναι ότι η δόση καθορίζει τον κίνδυνο για την υγεία, καθώς υπάρχουν ασφαλή επίπεδα έκθεσης σε πολλές ουσίες που δεν προκαλούν ανεπιθύμητες επιδράσεις.
Τι να κάνετε αν η αγαπημένη σας τροφή βρίσκεται στη λίστα
Το πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών είναι σχεδόν πάντα καλή ιδέα, ειδικά αν υπάρχουν ορατά υπολείμματα, σύμφωνα με τον Marino. Ο LeBeau προτείνει τη χρήση βούρτσας λαχανικών κάτω από παρατεταμένο ξέπλυμα για επιπλέον μείωση της έκθεσης. Ένα πρακτικό εργαλείο είναι το εκτροχιαστήρι σαλάτας: γεμίζεται με φρούτα ή λαχανικά, τρέχει νερό μέχρι να σκεπαστούν τα υλικά, ανακατεύονται, στραγγίζονται και στη συνέχεια στεγνώνουν με περιστροφή.
Εξίσου σημαντικό είναι να λαμβάνεται υπόψη η φύση κάθε τροφίμου. Το USDA εξετάζει ολόκληρο το προϊόν, κομμένο και αναμεμειγμένο, αλλά τα φυτοφάρμακα σε πολλά φρούτα βρίσκονται κυρίως στην εξωτερική επιφάνεια. Ξεφλούδισμα, για παράδειγμα σε μήλα, μπορεί να μειώσει περαιτέρω την έκθεση. Το μαγείρεμα επίσης έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη συγκέντρωση φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα.
Βιολογικά ή συμβατικά;
Η απάντηση είναι πιο σύνθετη από ό,τι συνήθως παρουσιάζεται. Ο Marino επισημαίνει ότι «η ετικέτα βιολογικό είναι περισσότερο marketing, επειδή τα βιολογικά προϊόντα μπορούν να καλλιεργηθούν με φυτοφάρμακα, και ορισμένα βιολογικά φυτοφάρμακα με ανησυχούν ως τοξικολόγο πολύ περισσότερο από τα συμβατικά». Ο LeBeau προσθέτει ότι δεν υπάρχει πάντα αναλογία ένα προς ένα μεταξύ έκθεσης και δόσης: η ποσότητα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα δεν μεταφράζεται αναγκαστικά σε αντίστοιχη ποσότητα που εισέρχεται στον οργανισμό. Η πρακτική σύσταση και των δύο ειδικών είναι να αγοράζει κανείς τα φρούτα και λαχανικά που του αρέσουν και που χωράνε στον προϋπολογισμό του, να τα πλένει πάντα και να μη μειώνει την κατανάλωσή τους λόγω ανησυχίας για φυτοφάρμακα. «Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι κρίσιμα για την καλή διατροφή, και τα οφέλη της κατανάλωσης ό,τι είναι διαθέσιμο και οικονομικά προσιτό πρέπει σίγουρα να υπερτερούν έναντι των θεωρητικών κινδύνων στους οποίους εστιάζει το EWG», λέει ο Marino.
