Δεύτερο επιβεβαιωμένο κρούσμα εντός ζώνης προστασίας, περιοριστικά μέτρα σε όλο το νησί και έντονες αντιδράσεις από τους κτηνοτρόφους εν μέσω ελλείψεων στην κτηνιατρική επιτήρηση
Το καθεστώς της Ελλάδας ως «χώρα απαλλαγμένη από αφθώδη πυρετό όπου δεν εφαρμόζεται εμβολιασμός», που είχε αναγνωριστεί από τη WOAH για περισσότερα από 25 χρόνια, ανεστάλη στις 15 Μαρτίου 2026 μετά την επίσημη ειδοποίηση για την επιδημία, σηματοδοτώντας μια σοβαρή οπισθοδρόμηση για τον κτηνοτροφικό τομέα της χώρας.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την επιβεβαίωση δεύτερου κρούσματος αφθώδους πυρετού στις 21 Μαρτίου 2026 σε κτηνοτροφική μονάδα στην Πελόπη της Λέσβου, όπου επηρεάστηκαν περίπου 250 αιγοπρόβατα και 15 βοοειδή, με τα ζώα να οδηγούνται σε υποχρεωτική θανάτωση σύμφωνα με τα υγειονομικά πρωτόκολλα. Το αγρόκτημα βρίσκεται εντός της ζώνης προστασίας τριών χιλιομέτρων που είχε ήδη θεσπιστεί μετά το πρώτο κρούσμα στις 15 Μαρτίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα αρχικά μέτρα περιορισμού δεν απέτρεψαν πλήρως τη μετάδοση.
Παράλληλα, οι αρχές επέβαλαν καθολικούς περιορισμούς στη διακίνηση κτηνοτροφικών προϊόντων σε όλη τη Λέσβο, διακόπτοντας ουσιαστικά την εμπορική δραστηριότητα του νησιού. Η κατάσταση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους τοπικούς κτηνοτρόφους, οι οποίοι προχώρησαν σε κινητοποιήσεις και αποκλεισμό του λιμανιού της Μυτιλήνης στις 20 Μαρτίου, καταγγέλλοντας έλλειψη κτηνιατρικού προσωπικού και ανεπαρκή υποστήριξη. Μέχρι στιγμής έχει ελεγχθεί περίπου το 50% των εκμεταλλεύσεων εντός της ζώνης επιτήρησης, αφήνοντας σημαντικά κενά στην επιδημιολογική εικόνα.
Η εμφάνιση δύο κρουσμάτων σε περιορισμένη γεωγραφική ακτίνα επιβεβαιώνει ενεργή κυκλοφορία του ιού στο ζωικό κεφάλαιο του νησιού. Η απουσία εμβολιασμού από το 1994 σημαίνει ότι ο πληθυσμός των ζώων είναι πλήρως ευάλωτος, ενώ η συνύπαρξη βοοειδών, προβάτων και αιγών στις ίδιες εκμεταλλεύσεις διευκολύνει τη μετάδοση. Ο ιός μεταδίδεται εύκολα μέσω άμεσης επαφής, μολυσμένου εξοπλισμού και αερολυμάτων μικρής απόστασης, κάτι που σε συνθήκες πυκνής εκτροφής επιταχύνει την εξάπλωση.
Η ανεπαρκής στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και οι ελλιπείς έλεγχοι αυξάνουν τον κίνδυνο αθόρυβης διασποράς πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Αυτό δημιουργεί σοβαρή πιθανότητα εμφάνισης νέων εστιών τόσο εντός όσο και εκτός της υφιστάμενης ζώνης προστασίας. Παράλληλα, η οικονομική πίεση στους παραγωγούς και οι περιορισμοί στην εμπορική δραστηριότητα εντείνουν την κοινωνική ένταση, δυσχεραίνοντας την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας.
Η περαιτέρω πορεία της επιδημίας θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα και την πληρότητα των ελέγχων, καθώς και από την αποτελεσματική εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων. Ενδείξεις επιδείνωσης θα αποτελέσουν νέα κρούσματα εκτός της ζώνης προστασίας, συνεχιζόμενη εμφάνιση μολύνσεων εντός αυτής, ή πιθανή διασπορά σε άλλα νησιά ή την ηπειρωτική χώρα μέσω μετακινήσεων ζώων ή μολυσμένων υλικών.
